Energy Fuels chi 1,9 tỷ USD thâu tóm hãng nam châm đất hiếm VAC — xây dựng chuỗi cung ứng "từ mỏ đến nam châm" cho xe điện

Theo ChargedEVs, nhà sản xuất vật liệu quan trọng của Mỹ — Energy Fuels — vừa ký thỏa thuận chính thức để mua lại Vacuumschmelze (VAC), hãng sản xuất nam châm vĩnh cửu hàng đầu có trụ sở tại Đức, trong một thương vụ trị giá khoảng 1,9 tỷ USD (tương đương khoảng 47.500 tỷ VND) bằng cả tiền mặt lẫn cổ phiếu. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc của phương Tây vào chuỗi cung ứng đất hiếm từ Trung Quốc — yếu tố then chốt trong sản xuất động cơ xe điện.

Thương vụ tỷ đô tạo chuỗi cung ứng khép kín

Thương vụ này sẽ kết hợp năng lực khai thác và chế biến đất hiếm của Energy Fuels với công nghệ sản xuất nam châm của VAC, hình thành một nền tảng chuỗi cung ứng khép kín từ khâu khai mỏ đến sản phẩm nam châm hoàn chỉnh (mine-to-magnet), trải dài từ Bắc Mỹ đến châu Âu.

VAC có trụ sở tại Hanau, Đức, sở hữu hơn một thế kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất nam châm và nắm giữ hơn 400 bằng sáng chế. Công ty chuyên sản xuất nam châm vĩnh cửu thiêu kết neodymium-sắt-boron (NdFeB) và samarium-cobalt (SmCo), cùng các vật liệu từ mềm bao gồm sản phẩm vô định hình và nano tinh thể.

Đáng chú ý, nhà máy của VAC tại bang South Carolina (Mỹ) hiện đang sản xuất 2.000 tấn vật liệu nam châm NdFeB mỗi năm, với khả năng mở rộng công suất lên tới 12.000 tấn — một con số đáng kể trong bối cảnh phương Tây đang nỗ lực xây dựng năng lực sản xuất nam châm đất hiếm nội địa.

Nam châm đất hiếm — trái tim của động cơ xe điện

Nam châm NdFeB là thành phần không thể thiếu trong động cơ kéo (traction motor) của xe điện. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu về loại nam châm này tại Bắc Mỹ và châu Âu được dự báo sẽ tăng hơn 50% trong thập kỷ tới, song phần lớn nguồn cung hiện nay vẫn tập trung tại Trung Quốc.

Kết hợp với thương vụ mua lại Australian Strategic Materials đang được triển khai — vốn bổ sung năng lực sản xuất kim loại và hợp kim đất hiếm tại Hàn Quốc — Energy Fuels tự tin khẳng định vị thế là nhà sản xuất phương Tây đầu tiên có khả năng phục vụ mọi công đoạn trong chuỗi cung ứng đất hiếm.

"Việc hợp lực với Energy Fuels mang đến cho đội ngũ, công nghệ và khách hàng của chúng tôi điều mà chưa nền tảng phương Tây nào có thể cung cấp — đó là quyền tiếp cận một hạ tầng cung ứng tích hợp hoàn chỉnh."

— Erik Eschen, Chủ tịch kiêm CEO của VAC

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Thương vụ này có ý nghĩa gián tiếp nhưng quan trọng đối với ngành xe điện Việt Nam. Hiện tại, hầu hết nam châm đất hiếm dùng trong động cơ xe điện đều phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Việc phương Tây đa dạng hóa chuỗi cung ứng có thể tác động đến giá thành linh kiện và mở ra cơ hội hợp tác mới.

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới. Nếu xu hướng xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm ngoài Trung Quốc tiếp tục mạnh mẽ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị này, đặc biệt khi VinFast và các nhà sản xuất xe điện nội địa đang mở rộng quy mô sản xuất.

Với hệ thống trạm sạc xe điện đang được phát triển mạnh mẽ trên cả nước, thị trường xe điện Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh. Sự ổn định và đa dạng hóa nguồn cung linh kiện sẽ góp phần giúp giá xe điện trở nên hợp lý hơn cho người tiêu dùng Việt trong tương lai.

Tổng kết

Thương vụ Energy Fuels — VAC trị giá 1,9 tỷ USD đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đua xây dựng chuỗi cung ứng nam châm đất hiếm độc lập của phương Tây. Trong bối cảnh nhu cầu xe điện toàn cầu tăng vọt và căng thẳng địa chính trị xung quanh nguồn cung đất hiếm, những động thái như thế này sẽ định hình lại bản đồ cung ứng linh kiện xe điện trong thập kỷ tới — và Việt Nam, với trữ lượng đất hiếm dồi dào, hoàn toàn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu này.

Nguồn: ChargedEVs