Dự luật mới tại Mỹ muốn xóa bỏ tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng — người tiêu dùng chịu thiệt, lưới điện thêm quá tải

Theo CleanTechnica, Thượng nghị sĩ Mike Lee (đảng Cộng hòa, bang Arizona) vừa trình một dự luật gây tranh cãi tại Washington, D.C. nhằm xóa bỏ các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng (energy efficiency standards) hiện hành và ngăn Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (Department of Energy — DOE) cập nhật hoặc ban hành các quy định tiết kiệm năng lượng mới. Nếu được thông qua, dự luật này sẽ dẫn đến lãng phí năng lượng trên diện rộng, đẩy chi phí điện của người dân lên cao và tạo thêm gánh nặng cho lưới điện quốc gia.

Nội dung chính của dự luật

Dự luật do Thượng nghị sĩ Lee đề xuất có ba điểm đáng chú ý:

• Xóa bỏ yêu cầu hiệu suất đối với máy điều hòa không khí — điều này đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh các đợt nắng nóng kỷ lục ngày càng thường xuyên tại Mỹ. Khi không có tiêu chuẩn hiệu suất tối thiểu, các thiết bị tiêu thụ nhiều điện hơn sẽ tràn ngập thị trường, khiến nhu cầu điện tăng vọt đúng lúc lưới điện đã quá tải.
• Tách riêng thiết bị dùng nhiên liệu hóa thạch và thiết bị chạy điện thành hai nhóm khác nhau, ngăn cản việc so sánh hiệu suất trực tiếp giữa chúng. Ví dụ, người tiêu dùng sẽ khó đánh giá hiệu quả giữa lò sưởi chạy gas và máy bơm nhiệt (heat pump) chạy điện — vốn tiết kiệm năng lượng hơn đáng kể.
• Mở rộng quyền liên bang để chặn các chính sách bảo vệ sức khỏe cộng đồng ở cấp tiểu bang và địa phương, hạn chế khả năng các bang tự ban hành quy định về hiệu suất năng lượng nghiêm ngặt hơn.

Ông Srinidhi Sampath Kumar, Giám đốc Chiến dịch Sưởi ấm Sạch (Clean Heat Campaign) của tổ chức Sierra Club, phản đối mạnh mẽ: "Dự luật này sẽ gây tổn hại cho những người đang phải đối mặt với hóa đơn tiền điện cao và mong muốn giảm chi phí cũng như giảm ô nhiễm trong chính ngôi nhà của họ bằng cách lắp đặt các thiết bị tiết kiệm năng lượng."

Theo đánh giá của Sierra Club, dự luật này chủ yếu phục vụ lợi ích của ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch, trong khi người tiêu dùng — những người muốn tiết kiệm qua các thiết bị hiệu suất cao — lại phải chịu thiệt.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Mặc dù dự luật này là câu chuyện nội bộ nước Mỹ, nó phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: việc đi ngược lại các chính sách tiết kiệm năng lượng và điện khí hóa có thể gây hệ quả nghiêm trọng cho cả người tiêu dùng lẫn môi trường.

Tại Việt Nam, câu chuyện đang đi theo hướng ngược lại — và tích cực hơn. Chính phủ đang khuyến khích điện khí hóa giao thông với các chính sách hỗ trợ hạ tầng trạm sạc xe điện trên toàn quốc. VinFast tiếp tục mở rộng mạng lưới trạm sạc, trong khi ngày càng nhiều người Việt chuyển sang sử dụng xe máy và ô tô điện để tiết kiệm chi phí nhiên liệu.

Bài học từ nước Mỹ cho thấy: các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng không chỉ bảo vệ môi trường mà còn trực tiếp bảo vệ túi tiền người tiêu dùng. Việc duy trì và nâng cao các quy định về hiệu suất thiết bị điện — từ máy lạnh, máy bơm nhiệt cho đến trạm sạc xe điện — là hướng đi đúng đắn mà Việt Nam đang theo đuổi.

Tổng kết

Dự luật của Thượng nghị sĩ Mike Lee tại Mỹ là một bước lùi đáng tiếc trong nỗ lực tiết kiệm năng lượng toàn cầu. Nếu được thông qua, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải trả giá bằng hóa đơn điện cao hơn, trong khi lưới điện quốc gia chịu thêm áp lực không cần thiết. Đối với Việt Nam và các quốc gia đang đẩy mạnh điện khí hóa, đây là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc xây dựng chính sách năng lượng bền vững và nhất quán — nơi hiệu suất năng lượng luôn được đặt lên hàng đầu.

Nguồn: CleanTechnica