Doanh số xe điện Mỹ hồi phục mạnh sau cú sốc bãi bỏ ưu đãi thuế — nhưng vẫn còn xa đỉnh cũ

Theo CleanTechnica, thị trường xe điện Mỹ đang trải qua giai đoạn đầy mâu thuẫn: doanh số có dấu hiệu phục hồi rõ rệt so với đáy, nhưng vẫn còn cách xa mức đỉnh lập được chưa đầy một năm trước. Bức tranh "vừa tốt đẹp, vừa tồi tệ" này phản ánh hậu quả kéo dài của việc bãi bỏ chính sách ưu đãi thuế liên bang dành cho xe điện.

Doanh số quý 2/2026: Tín hiệu hồi phục nhưng chưa thể lạc quan

Trong quý 2/2026, thị trường Mỹ ghi nhận 247.226 xe điện được bán ra — tăng 14,7% so với quý 1/2026. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy đà phục hồi đang diễn ra. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn tới 20,5% so với mức đỉnh đạt được vào quý 3/2025, khi chính sách ưu đãi thuế liên bang trị giá 7.500 USD (khoảng 187 triệu VND) vẫn còn hiệu lực.

Thị phần xe điện tại Mỹ hiện đạt khoảng 5,8% — một con số khiêm tốn so với nhiều thị trường phát triển khác trên thế giới.

Cú sốc từ việc bãi bỏ Đạo luật Giảm Lạm phát

Khoản ưu đãi thuế liên bang 7.500 USD cho xe điện chính thức hết hiệu lực vào ngày 30/9/2025, và hậu quả đến gần như ngay lập tức. Doanh số xe điện tại Mỹ lao dốc 35% chỉ trong quý 4/2025, tạo ra một "hố sâu" trên biểu đồ tăng trưởng.

Sau giai đoạn sụt giảm mạnh đó, thị trường đã bắt đầu ổn định và dần hồi phục trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, việc mất đi khoản hỗ trợ tài chính đáng kể này rõ ràng đã để lại tác động sâu sắc đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ.

Tesla vẫn thống lĩnh, các hãng khác bám đuổi

Tesla tiếp tục giữ vị thế áp đảo với khoảng 50% thị phần xe điện tại Mỹ. Các thương hiệu như Chevrolet, Hyundai và Cadillac tuy có tăng trưởng nhưng vẫn ở khoảng cách khá xa so với Tesla.

Điểm sáng đáng chú ý là Toyota và Subaru — hai hãng xe Nhật vốn đi sau trong cuộc đua điện hóa — đã ghi nhận doanh số xe điện tăng gấp đôi trong năm nay, dù xuất phát từ mức nền thấp.

Hạ tầng sạc tăng trưởng ấn tượng

Một điểm tích cực không thể bỏ qua là sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng trạm sạc. Hiện tại, Mỹ có hơn 250.000 trạm sạc công cộng, bao gồm khoảng 175.000 trạm sạc cấp độ 2 (Level 2) và 75.000 trạm sạc nhanh cấp độ 3 (Level 3). Tốc độ tăng trưởng hạ tầng đạt khoảng 20% mỗi năm — một nền tảng vững chắc cho sự phát triển dài hạn của xe điện.

Dự báo và rào cản chính sách

BloombergNEF đã điều chỉnh giảm đáng kể dự báo thị phần xe điện tại Mỹ vào năm 2030 — từ gần 50% xuống còn 17%. Dù vậy, con số 17% vẫn đồng nghĩa với việc doanh số xe điện sẽ tăng gấp ba lần so với mức hiện tại trong vòng bốn năm tới.

Bên cạnh đó, Đạo luật An ninh Phương tiện Kết nối (Connected Vehicle Security Act) nhắm vào phần cứng và phần mềm viễn thông có nguồn gốc từ Trung Quốc, dự kiến áp dụng từ ngày 01/01/2027 đối với phần mềm và 01/01/2030 đối với phần cứng. Đây là rào cản mới có thể hạn chế sự lựa chọn của người tiêu dùng nhưng đồng thời bảo vệ các nhà sản xuất ô tô nội địa Mỹ.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Mỹ mang đến nhiều bài học giá trị cho Việt Nam. Việc bãi bỏ ưu đãi thuế khiến doanh số xe điện sụt giảm nghiêm trọng cho thấy chính sách hỗ trợ đóng vai trò then chốt trong giai đoạn đầu chuyển đổi sang xe điện. Hiện tại, Việt Nam vẫn đang duy trì các chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ cho xe điện — đây là lợi thế cần được phát huy.

Với VinFast đang mở rộng mạnh mẽ và hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam ngày càng phủ rộng, thị trường xe điện trong nước đang ở vị thế thuận lợi hơn so với Mỹ ở khía cạnh chính sách. Tuy nhiên, bài học về sự phụ thuộc vào ưu đãi cũng là lời cảnh tỉnh: thị trường cần hướng đến sự tăng trưởng bền vững dựa trên giá trị thực của xe điện, không chỉ dựa vào trợ cấp.

Tổng kết

Thị trường xe điện Mỹ đang ở giai đoạn "bình minh sau bão" — hồi phục dần nhưng vẫn mang những vết sẹo từ cú sốc chính sách. Với hạ tầng sạc tăng trưởng mạnh và các hãng xe tiếp tục đầu tư vào điện hóa, triển vọng dài hạn vẫn tích cực. Câu hỏi lớn nhất không phải là xe điện có thay thế xe xăng hay không, mà là tốc độ chuyển đổi sẽ nhanh đến mức nào trong bối cảnh chính sách biến động.

Nguồn: CleanTechnica