Doanh số xe điện châu Âu tăng vọt 51% — nước Mỹ ngày càng tụt lại phía sau

Theo Carscoops, thị trường xe điện toàn cầu đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa hai bờ Đại Tây Dương. Châu Âu ghi nhận mức tăng trưởng doanh số xe thuần điện (BEV) lên tới 51% trong tháng 3/2026, trong khi nước Mỹ lại chứng kiến doanh số lao dốc 27% trong cùng quý đầu năm — một nghịch lý đáng suy ngẫm về vai trò của chính sách trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Châu Âu bứt tốc: Cứ 4 xe mới bán ra thì có 1 xe điện

Số liệu từ 15 thị trường EU và EFTA cho thấy hơn 224.000 xe điện đã được đăng ký mới chỉ riêng trong tháng 3/2026, đưa xe điện chiếm 22% tổng doanh số ô tô mới — tức gần 1 trên 4 chiếc xe bán ra là xe thuần điện.

Tính cả quý I/2026, hơn 500.000 xe điện đã được bán ra trên toàn EU, tăng 33,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là con số ấn tượng, cho thấy xu hướng điện khí hóa tại châu Âu đang tăng tốc mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Một số thị trường nổi bật:

• Na Uy tiếp tục dẫn đầu thế giới với 98,4% xe đăng ký mới là xe thuần điện
• Đan Mạch đạt 76,6% thị phần xe điện trong tháng 3
• Phần Lan đạt khoảng 50% thị phần
• Đức tăng 42% so với đầu năm
• Pháp đạt 28% thị phần xe điện trong tháng 3
• Ý tăng trưởng 65%, Ba Lan vượt mốc 40%

Động lực chính thúc đẩy sự bùng nổ này bao gồm giá nhiên liệu hóa thạch tăng khoảng 20% do căng thẳng địa chính trị, cùng với các chính sách ưu đãi mới từ chính phủ các nước châu Âu nhằm khuyến khích người dân chuyển sang xe điện.

Nước Mỹ đi ngược chiều: Doanh số giảm 27%

Trong khi châu Âu ăn mừng những kỷ lục mới, thị trường xe điện Mỹ lại rơi vào giai đoạn khó khăn. Chỉ có 216.399 xe điện được bán ra trong quý I/2026, giảm 27% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chính phủ Mỹ xóa bỏ khoản ưu đãi thuế liên bang trị giá 7.500 USD (khoảng 190 triệu VND) cho xe điện từ tháng 9/2025. Động thái này khiến xe điện trở nên kém hấp dẫn hơn về giá so với xe xăng truyền thống, dù giá xăng tại Mỹ cũng đang tăng.

Điều đáng chú ý là lượng tìm kiếm về xe điện trên internet tại Mỹ đã tăng vọt 20% vào đầu tháng 3 — sau khi căng thẳng địa chính trị đẩy giá xăng lên cao. Tuy nhiên, sự quan tâm này chưa chuyển hóa thành doanh số thực tế.

Về phía các hãng xe, bức tranh cũng rất tương phản:

• Thắng lớn: Toyota tăng 79%, Lexus tăng tới 207%, Rivian tăng 21%
• Sụt giảm nặng: Audi, BMW, Mercedes, Porsche, Ford, Volkswagen, Jeep và Genesis đều ghi nhận doanh số xe điện giảm — có hãng giảm tới 93%

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Sự phân hóa giữa châu Âu và Mỹ cho thấy một bài học quan trọng: chính sách công là yếu tố quyết định tốc độ chuyển đổi sang xe điện. Châu Âu thành công nhờ kết hợp ưu đãi tài chính, hạ tầng trạm sạc hoàn thiện và lộ trình cấm xe xăng rõ ràng. Ngược lại, khi Mỹ rút ưu đãi, doanh số lập tức sụt giảm.

Tại Việt Nam, thị trường xe điện đang trong giai đoạn phát triển nhanh với VinFast là nhà sản xuất nội địa dẫn đầu. Chính phủ Việt Nam cũng đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng trạm sạc — hiện đã có hơn 17.100 trạm sạc được cập nhật trên TramSac.me. Đặc biệt, Hà Nội đang đếm ngược trước lệnh cấm xe xăng tại vành đai 1, cho thấy Việt Nam đang đi theo hướng tiếp cận tương tự châu Âu.

Việc duy trì và mở rộng các chính sách ưu đãi thuế, đồng thời hoàn thiện mạng lưới trạm sạc công cộng, sẽ là chìa khóa để Việt Nam tiếp tục đà tăng trưởng xe điện và tránh rơi vào kịch bản chững lại như thị trường Mỹ.

Tổng kết

Câu chuyện xe điện năm 2026 là câu chuyện của hai thái cực. Châu Âu chứng minh rằng khi có chính sách đúng đắn, người tiêu dùng sẵn sàng chuyển đổi — với Na Uy gần như đạt 100% xe mới là xe điện. Trong khi đó, nước Mỹ cho thấy chỉ cần một thay đổi chính sách cũng đủ khiến đà tăng trưởng đảo chiều. Đối với Việt Nam và các thị trường mới nổi, đây là bài học quý giá về tầm quan trọng của sự nhất quán trong chính sách hỗ trợ xe điện.

Nguồn: Carscoops