Điện gió và điện mặt trời đạt kỷ lục 17% tổng sản lượng điện Hoa Kỳ năm 2025

Theo CleanTechnica, năng lượng gió và năng lượng mặt trời quy mô công nghiệp (utility-scale solar) đã cùng nhau tạo ra kỷ lục mới khi đóng góp 17% tổng sản lượng điện của Hoa Kỳ trong năm 2025. Đây là bước nhảy vọt ấn tượng so với mức chưa đầy 1% vào năm 2005, phản ánh xu hướng chuyển đổi năng lượng sạch đang tăng tốc mạnh mẽ tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Những con số ấn tượng

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (U.S. Energy Information Administration — EIA), tổng sản lượng điện từ gió và mặt trời quy mô lớn đạt 760.000 GWh trong năm 2025, tăng thêm 88.000 GWh so với năm 2024.

Trong đó, điện gió đóng góp 464.000 GWh, tăng 3% so với năm trước. Đáng chú ý hơn, điện mặt trời quy mô công nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với 296.000 GWh, tương đương mức tăng 34% — cho thấy tốc độ triển khai các trang trại điện mặt trời tại Mỹ đang ngày càng nhanh chóng.

Nếu tính thêm cả điện mặt trời quy mô nhỏ (small-scale solar) — bao gồm các hệ thống pin mặt trời áp mái của hộ gia đình và doanh nghiệp — với sản lượng 93.000 GWh (tăng 11%), tổng tỷ trọng của điện gió và điện mặt trời lên tới 19% tổng sản lượng điện quốc gia.

Hai thập kỷ tăng trưởng không ngừng

Nhìn lại chặng đường 20 năm qua, bức tranh chuyển đổi năng lượng tại Mỹ vô cùng rõ nét. Năm 2005, điện gió và mặt trời gần như không đáng kể trong cơ cấu nguồn điện. Đến nay, hai nguồn năng lượng tái tạo này đã chiếm gần 1/5 sản lượng điện — một tốc độ tăng trưởng mà ít ai dự đoán được.

Đặc biệt, điện mặt trời quy mô công nghiệp đã tăng liên tục hàng năm kể từ năm 2006, không có bất kỳ năm sụt giảm nào. Điều này cho thấy xu hướng này không phải nhất thời mà mang tính cấu trúc, được thúc đẩy bởi chi phí công nghệ giảm mạnh và các chính sách khuyến khích đầu tư.

Tuy nhiên, các nguồn năng lượng truyền thống vẫn giữ vai trò chủ đạo. Khí đốt tự nhiên, than đá và điện hạt nhân — những nguồn điện có thể điều phối theo nhu cầu (dispatchable) — vẫn chiếm 75% sản lượng điện quy mô lớn trong năm 2025. Khác với các nguồn này, điện gió và mặt trời phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, nên việc phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (energy storage) song song là yếu tố then chốt để tiếp tục nâng cao tỷ trọng năng lượng tái tạo.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Xu hướng tại Mỹ phản ánh một làn sóng toàn cầu mà Việt Nam cũng đang tham gia tích cực. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển điện mặt trời nhanh nhất Đông Nam Á, và Quy hoạch Điện VIII đã đặt mục tiêu đầy tham vọng cho năng lượng tái tạo.

Sự phát triển của năng lượng sạch có ý nghĩa trực tiếp với thị trường xe điện Việt Nam. Khi lưới điện ngày càng "xanh" hơn, việc sử dụng xe điện — như các dòng xe VinFast — sẽ thực sự giảm phát thải carbon trên toàn bộ vòng đời, chứ không chỉ chuyển ô nhiễm từ ống xả sang nhà máy điện. Hệ thống trạm sạc xe điện tại Việt Nam cũng có thể được tích hợp với nguồn năng lượng mặt trời áp mái, tạo nên mô hình sạc xe xanh hoàn toàn.

Bên cạnh đó, công nghệ lưu trữ năng lượng — vốn đang bùng nổ tại Mỹ để hỗ trợ điện gió và mặt trời — cũng là mảnh ghép quan trọng cho hạ tầng xe điện Việt Nam. Pin lưu trữ quy mô lớn có thể giúp ổn định nguồn cung điện cho các trạm sạc, đặc biệt tại những khu vực lưới điện chưa đủ mạnh.

Tổng kết

Cột mốc 17% của Mỹ là minh chứng rõ ràng rằng năng lượng tái tạo không còn là "nguồn điện thay thế" mà đang trở thành trụ cột trong cơ cấu năng lượng quốc gia. Với tốc độ tăng trưởng hiện tại — đặc biệt là mức tăng 34% của điện mặt trời — mục tiêu 20% có thể đạt được trong một vài năm tới. Đối với Việt Nam, đây vừa là động lực vừa là bài học quý giá trên hành trình chuyển đổi xanh và phát triển hệ sinh thái xe điện bền vững.

Nguồn: CleanTechnica