Điện gió Mỹ bật tăng mạnh mẽ trở lại — và năm 2026 còn hứa hẹn lớn hơn

Theo Electrek, ngành công nghiệp điện gió tại Mỹ vừa ghi nhận bước phục hồi ngoạn mục trong năm 2025 khi lắp đặt thêm 8,2 gigawatt (GW) công suất mới — tăng tới 49% so với năm 2024. Báo cáo US Wind Energy Monitor mới nhất của Wood Mackenzie còn dự báo năm 2026 sẽ đạt khoảng 11 GW, trở thành năm phát triển điện gió mạnh nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Con số ấn tượng từ báo cáo Wood Mackenzie

Theo dự báo của Wood Mackenzie, tổng công suất điện gió mới tích lũy đến năm 2030 sẽ đạt 48 GW. Hiện đã có 15,4 GW dự án vượt qua các rào cản thương mại lớn, tạo lộ trình phát triển rõ ràng hơn cho các nhà đầu tư dù vẫn còn nhiều thách thức phía trước.

Điểm đáng chú ý là sự phân bổ phát triển đang lan rộng ra ngoài các vùng truyền thống. Khu vực miền Tây nước Mỹ dự kiến chiếm 64% tổng công suất kết nối năm 2026, chủ yếu nhờ dự án SunZia công suất 3,5 GW của Pattern Energy tại bang New Mexico. Vùng Trung Tây sẽ dẫn đầu vào năm 2027 với 40% công suất mới, tập trung tại Illinois, Minnesota và Iowa. Texas lấy lại vị thế vào năm 2028 với khoảng 2,5 GW bổ sung.

Điện gió ngoài khơi tăng tốc vượt kỳ vọng

Lĩnh vực điện gió ngoài khơi (offshore wind) đang tiến nhanh hơn dự kiến. Khoảng 6 GW công suất ngoài khơi được kỳ vọng vận hành trước năm 2027. Dự án Vineyard Wind của Avangrid đã cung cấp 624 MW trong năm 2025, giúp tổng công suất điện gió ngoài khơi Mỹ tăng vọt 261%. Dự án này hoàn thành lắp đặt cơ khí vào quý I/2026.

Hai dự án lớn khác cũng đạt cột mốc phát điện đầu tiên: Revolution Wind và Coastal Virginia Offshore Wind. Dự án Revolution Wind của Ørsted dự kiến đưa vào vận hành thương mại nửa cuối năm 2026, trong khi Sunrise Wind nhắm mục tiêu nửa cuối năm 2027 — đều sớm hơn lịch trình ban đầu.

Thách thức chưa hết

Dù bức tranh tổng thể lạc quan, ngành điện gió Mỹ vẫn đối mặt với nhiều trở ngại đáng kể. Nút thắt cấp phép là vấn đề nổi cộm nhất: khoảng 60% dự án nộp lên Cục Hàng không Liên bang (FAA) phải trải qua quy trình rà soát của Bộ Quốc phòng. Số lượng tuabin gió chờ phê duyệt cuối cùng đã tăng hơn 5 lần trong năm 2025, lên gần 5.000 đơn vị. Wood Mackenzie ước tính nếu tình trạng chậm trễ kéo dài, công suất lắp đặt có thể giảm khoảng 7 GW đến năm 2030.

Chi phí tuabin cũng là bài toán nan giải khi vẫn ở mức cao — cao hơn khoảng 22% so với đầu năm 2022. Chi phí vốn cho dự án trên bờ dự kiến tăng thêm 5% đến năm 2029.

Diego Espinosa, chuyên gia phân tích cấp cao của Wood Mackenzie, nhận định: "Sự phục hồi mạnh mẽ cho thấy các nhà phát triển ưu tiên những dự án đã đảm bảo được tín dụng thuế."

Nhu cầu điện tăng vọt nhờ trung tâm dữ liệu

Một động lực quan trọng thúc đẩy ngành điện gió là nhu cầu điện tăng nhanh chóng. Ước tính có khoảng 183 GW công suất tải lớn cần nguồn cung cấp, trong đó 72% tập trung tại các khu vực thuận lợi cho điện gió như ERCOT (Texas) và PJM (Đông Bắc Mỹ). Nhu cầu điện hàng năm dự kiến tăng 3% đến năm 2030 — gấp hơn 4 lần mức trung bình 0,7% của thập kỷ trước, chủ yếu do sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Sự phục hồi của ngành điện gió Mỹ gửi đi tín hiệu tích cực cho cả thế giới, trong đó có Việt Nam. Với tiềm năng điện gió ngoài khơi được đánh giá lên đến 600 GW theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam được xem là một trong những thị trường hấp dẫn nhất khu vực Đông Nam Á. Quy hoạch Điện VIII đã đặt mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi đạt 6 GW vào năm 2030.

Xu hướng chuyển dịch năng lượng sạch cũng liên quan trực tiếp đến hạ tầng xe điện. Khi nguồn điện ngày càng "xanh" hơn, xe điện thực sự trở thành phương tiện không phát thải. Tại Việt Nam, hệ thống trạm sạc xe điện đang phát triển nhanh chóng với hơn 17.100 trạm sạc được liệt kê trên TramSac.me, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của giao thông xanh.

Tổng kết

Với mức tăng trưởng 49% trong năm 2025 và triển vọng 11 GW cho năm 2026, ngành điện gió Mỹ đang chứng minh rằng năng lượng tái tạo không phải xu hướng nhất thời mà là cuộc cách mạng năng lượng không thể đảo ngược. Dù còn thách thức về cấp phép và chi phí, nhu cầu điện tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu AI đang tạo động lực mạnh mẽ chưa từng có cho ngành này. Đây cũng là bài học quý giá cho Việt Nam trong hành trình phát triển năng lượng sạch và hạ tầng giao thông xanh.

Nguồn: Electrek