DC-America và giải pháp trạm sạc EV lắp ghép — triển khai trong chưa đầy 4 giờ

Theo ChargedEVs, công ty DC-America có trụ sở tại West Virginia (Mỹ) đang cung cấp một giải pháp đột phá cho bài toán triển khai hạ tầng sạc xe điện: các nền tảng sạc lắp ghép sẵn (prefabricated charging platform) được lắp ráp hoàn chỉnh tại nhà máy và vận chuyển đến hiện trường, cho phép đưa vào hoạt động trong chưa đầy 4 giờ.

Nút thắt cổ chai không nằm ở công nghệ

Hiện tại, trở ngại lớn nhất đối với việc mở rộng hạ tầng sạc EV thương mại không đến từ phần cứng hay phần mềm. Các nhà sản xuất thiết bị sạc (EVSE) đã cung cấp đa dạng lựa chọn từ sạc AC đến sạc DC nhanh, độ tin cậy ngày càng được cải thiện, và các công cụ phần mềm quản lý cũng ngày càng tinh vi hơn.

Vấn đề thực sự nằm ở khâu lắp đặt. Thi công trạm sạc truyền thống đòi hỏi chuẩn bị mặt bằng kỹ lưỡng, đào rãnh chôn cáp ngầm, lắp đặt thiết bị và nghiệm thu — tất cả đều tốn kém, mất nhiều thời gian, và tạo ra hạ tầng cố định khó thay đổi sau này.

Giải pháp mô-đun "cắm là chạy"

DC-America giải quyết bài toán này bằng cách lắp ráp toàn bộ hệ thống sạc tại nhà máy trên các khung kim loại dạng trượt (skid). Mỗi nền tảng sạc hoàn chỉnh bao gồm:

• Máy biến áp và tủ đóng cắt (switchgear)
• Tủ nguồn và đầu cấp điện (power cabinet và dispenser)
• Trụ sạc AC Level 2 và sạc DC nhanh (DC fast charger)
• Các thành phần tùy chọn: pin lưu trữ năng lượng, mái che tích hợp pin mặt trời, đèn chiếu sáng và camera giám sát

Toàn bộ công đoạn hàn, đi dây và nghiệm thu được thực hiện trước khi vận chuyển. Khi đến hiện trường, khách hàng chỉ cần kết nối tại một điểm đấu nối điện duy nhất.

Linh hoạt và dễ mở rộng

Thiết kế dạng khung trượt mang lại nhiều lợi thế đáng kể:

• Triển khai nhanh: thường dưới 4 giờ, thay vì hàng tuần hoặc hàng tháng như cách truyền thống
• Di dời được: nếu nhu cầu kinh doanh thay đổi, toàn bộ trạm sạc có thể được chuyển đến vị trí mới
• Nâng cấp công nghệ dễ dàng: không cần thay thế hệ thống cáp ngầm khi muốn nâng cấp thiết bị
• Mở rộng theo giai đoạn: bắt đầu với quy mô nhỏ và tăng công suất sau

Theo ông Nathan Bowen, Chủ tịch DC-America, hệ thống máng cáp mở (open raceway) bên trong các khung trượt cho phép quản lý phân phối điện vượt trội. Điều này đặc biệt có giá trị tại các trạm sạc có công suất trụ sạc vượt quá công suất đầu vào từ lưới điện — hệ thống sạc phân tán có thể phân bổ công suất động giữa các xe đang sạc, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng điện.

Thị trường mục tiêu

Khoảng 90% hoạt động kinh doanh của DC-America phục vụ các nhà cung cấp dịch vụ sạc (charging-as-a-service), chứ không bán trực tiếp cho người dùng cuối. Mô hình này cho thấy xu hướng chuyên môn hóa trong chuỗi giá trị hạ tầng sạc EV, nơi các công ty tập trung vào thế mạnh riêng thay vì làm tất cả mọi thứ.

Ông Bowen cũng bày tỏ quan điểm về chương trình NEVI (National Electric Vehicle Infrastructure) của chính phủ Mỹ, cho rằng các yêu cầu đồng nhất — chẳng hạn bắt buộc bố trí 4 trụ sạc công suất 150 kW cứ mỗi 80 km (50 dặm) — không phù hợp với mọi địa điểm, đặc biệt là các vùng nông thôn có tỷ lệ sử dụng thấp. Thay vào đó, cần có sự linh hoạt hơn trong tiêu chuẩn triển khai.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Bài toán triển khai hạ tầng sạc nhanh và linh hoạt mà DC-America đang giải quyết tại Mỹ cũng rất quen thuộc với Việt Nam. Hiện tại, mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam đang được mở rộng nhanh chóng, chủ yếu do VinFast dẫn đầu, nhưng việc xây dựng trạm sạc vẫn mất nhiều thời gian do quy trình cấp phép, thi công và đấu nối lưới điện.

Mô hình trạm sạc lắp ghép sẵn có thể là hướng đi phù hợp cho Việt Nam, đặc biệt tại các khu vực ngoại thành, các tuyến cao tốc mới hoặc khu công nghiệp — nơi cần triển khai nhanh nhưng nhu cầu sạc chưa ổn định. Khả năng di dời và mở rộng theo giai đoạn cũng giúp giảm rủi ro đầu tư cho các doanh nghiệp muốn tham gia thị trường trạm sạc.

Tổng kết

Giải pháp trạm sạc mô-đun lắp ghép sẵn của DC-America cho thấy ngành công nghiệp sạc EV đang dần trưởng thành, chuyển từ giai đoạn "xây từ đầu" sang "lắp ráp và triển khai". Với thời gian lắp đặt dưới 4 giờ, khả năng di dời linh hoạt và dễ nâng cấp, đây là mô hình đáng để các nhà đầu tư hạ tầng sạc tại Việt Nam tham khảo trong bối cảnh thị trường xe điện đang tăng trưởng mạnh.

Nguồn: ChargedEVs