Công nghệ ZQUIP của MOOG — một cỗ máy duy nhất có thể chạy bằng điện, diesel hoặc khí CNG tùy ý lựa chọn

Theo Electrek, công ty công nghệ MOOG vừa giới thiệu chi tiết về hệ thống truyền động mô-đun mang tên ZQUIP — một giải pháp đột phá cho phép các thiết bị xây dựng hạng nặng vận hành bằng diesel, khí nén tự nhiên (compressed natural gas — CNG), hoặc pin điện (battery electric), tất cả trên cùng một cỗ máy duy nhất. Thông tin được chia sẻ trong chương trình podcast Quick Charge của Electrek, nơi các kỹ sư từ MOOG trình bày cách công nghệ này giúp ngành xây dựng chuyển đổi năng lượng một cách linh hoạt và tiết kiệm.

Công nghệ ZQUIP hoạt động như thế nào?

Điểm cốt lõi của ZQUIP nằm ở thiết kế mô-đun hóa nguồn năng lượng (modular power system). Thay vì mỗi máy xây dựng chỉ được thiết kế cho một loại nhiên liệu cố định, ZQUIP cho phép người vận hành hoán đổi các mô-đun năng lượng — chuyển đổi giữa diesel, CNG và pin điện — tùy theo nhu cầu công việc, điều kiện công trường hoặc yêu cầu về phát thải.

Ví dụ, khi làm việc trong khu vực đô thị có quy định nghiêm ngặt về khí thải, đội xe có thể lắp mô-đun pin điện để vận hành không phát thải. Khi di chuyển đến công trường xa nơi chưa có hạ tầng sạc, họ có thể chuyển sang mô-đun diesel hoặc CNG mà không cần đầu tư thêm một chiếc máy mới.

Lợi ích kinh tế và môi trường

Các kỹ sư của MOOG nhấn mạnh rằng ngành xây dựng đang ở giai đoạn "chuyển tiếp lộn xộn" (messy middle) — khi doanh nghiệp chưa chắc chắn nên đầu tư hoàn toàn vào điện hóa hay tiếp tục sử dụng nhiên liệu hóa thạch. ZQUIP giải quyết bài toán này bằng cách mang lại:

• Giảm rủi ro tài chính: Doanh nghiệp không phải "đặt cược" toàn bộ vào một loại nhiên liệu duy nhất. Khi thị trường hoặc quy định thay đổi, họ chỉ cần hoán đổi mô-đun thay vì mua sắm thiết bị mới.
• Chi phí giảm phát thải thấp hơn: So với việc mua riêng máy điện, máy diesel và máy CNG, giải pháp mô-đun giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu.
• Linh hoạt vận hành: Đội xe có thể thích ứng nhanh chóng với các yêu cầu khác nhau tại từng công trường mà không bị gián đoạn hoạt động.

Trong bối cảnh giá dầu liên tục biến động, tính linh hoạt về nhiên liệu của ZQUIP càng trở nên hấp dẫn. Doanh nghiệp có thể chuyển sang CNG hoặc điện khi giá diesel tăng cao, và ngược lại — tối ưu hóa chi phí vận hành theo từng thời điểm.

Hợp tác với các hãng máy xây dựng lớn

MOOG đã hợp tác với CASE Construction Equipment — một trong những thương hiệu máy xây dựng hàng đầu thế giới — để tích hợp công nghệ ZQUIP vào các dòng thiết bị xây dựng. Các buổi trình diễn hoán đổi pin (battery swap) đã được thực hiện thành công, chứng minh tính khả thi của giải pháp trong điều kiện thực tế tại công trường.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, ngành xây dựng đang phát triển mạnh mẽ với hàng loạt dự án hạ tầng lớn. Tuy nhiên, hầu hết máy móc xây dựng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào diesel — nguồn phát thải đáng kể góp phần vào ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM.

Công nghệ mô-đun như ZQUIP có thể là lời giải phù hợp cho thị trường Việt Nam, nơi hạ tầng sạc điện cho xe và thiết bị hạng nặng còn rất hạn chế. Thay vì chờ đợi mạng lưới trạm sạc hoàn thiện, các nhà thầu có thể bắt đầu điện hóa từng phần — sử dụng mô-đun điện khi có thể và chuyển sang diesel khi cần thiết.

Bên cạnh đó, khi hệ thống trạm sạc tại Việt Nam ngày càng mở rộng nhờ VinFast và các nhà đầu tư khác, việc chuyển đổi dần sang vận hành thuần điện sẽ trở nên khả thi hơn mà không cần thay thế toàn bộ đội máy.

Tổng kết

Công nghệ ZQUIP của MOOG đại diện cho một cách tiếp cận thực tế và linh hoạt đối với quá trình chuyển đổi năng lượng trong ngành máy xây dựng hạng nặng. Thay vì ép buộc doanh nghiệp phải chọn "tất cả hoặc không gì", giải pháp mô-đun này cho phép chuyển đổi dần dần, giảm thiểu rủi ro và tối ưu chi phí. Đây là mô hình đáng để các doanh nghiệp xây dựng và cơ quan quản lý tại Việt Nam nghiên cứu và tham khảo trong lộ trình giảm phát thải carbon.

Nguồn: Electrek