Cơ quan giao thông vùng Flanders (Bỉ) đưa vào vận hành chiếc xe buýt điện thứ 1.000 — mục tiêu loại bỏ hoàn toàn diesel trước năm 2035

Theo ChargedEVs, De Lijn — cơ quan vận tải công cộng phục vụ vùng Flanders của Bỉ — vừa chính thức đưa vào vận hành chiếc xe buýt điện thứ 1.000, đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình chuyển đổi sang giao thông công cộng không phát thải. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy xu hướng điện hóa xe buýt công cộng đang tăng tốc mạnh mẽ tại châu Âu.

Nội dung chính

Trong năm 2025, De Lijn đã đặt hàng hơn 650 xe buýt điện mới, sẽ được triển khai theo từng giai đoạn trong những năm tới. Mục tiêu dài hạn của cơ quan này là loại bỏ hoàn toàn đội xe buýt diesel trước năm 2035, đòi hỏi tổng cộng 3.800 xe buýt điện để thay thế toàn bộ đội xe hiện tại.

Để hiện thực hóa kế hoạch này, Chính phủ vùng Flanders đã phân bổ ngân sách lên tới 400 triệu euro (khoảng 10.800 tỷ VND) dành riêng cho việc mua sắm xe buýt điện. Đây là khoản đầu tư khổng lồ, nhưng không chỉ dừng lại ở phương tiện — quá trình chuyển đổi còn đòi hỏi vốn đáng kể cho hạ tầng sạc, hệ thống năng lượng, phần mềm quản lý, đào tạo nhân lực và vận hành bảo trì.

Bà Annick De Ridder, Bộ trưởng Giao thông vùng Flanders, phát biểu: "Chiếc xe buýt điện thứ 1.000 là tín hiệu rõ ràng rằng Flanders đang tiến tới giao thông công cộng bền vững."

Đào tạo nhân lực quy mô lớn

Song song với việc mở rộng đội xe, De Lijn cũng đầu tư mạnh vào đào tạo nhân sự. Trong năm 2025, khoảng 1.400 tài xế đã hoàn thành khóa huấn luyện vận hành xe buýt điện, trong khi 176 kỹ thuật viên được đào tạo chuyên sâu về cơ điện (electromechanics) để bảo trì và sửa chữa.

Ưu điểm vận hành vượt trội

Theo De Lijn, xe buýt điện đòi hỏi ít bảo trì cơ khí hơn đáng kể so với xe diesel. Cơ quan này cho biết đã chuyển đổi chiến lược bảo trì sang hướng giám sát phòng ngừa và phân tích dữ liệu (data-driven), giúp giảm thiểu các sự cố khẩn cấp và nâng cao độ tin cậy của dịch vụ vận tải.

Bà Ann Schoub, Tổng Giám đốc De Lijn, nhấn mạnh: "Quá trình chuyển đổi mang lại phương tiện di chuyển thoải mái hơn cho hôm nay, và ngày mai là giao thông công cộng hoàn toàn không phát thải trên toàn vùng Flanders."

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của De Lijn mang nhiều bài học giá trị cho Việt Nam, nơi các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đang trong giai đoạn đầu chuyển đổi xe buýt công cộng sang điện. VinFast đã cung cấp xe buýt điện VinBus cho một số tuyến tại Hà Nội, TP.HCM và Phú Quốc, nhưng quy mô vẫn còn khiêm tốn so với mục tiêu dài hạn.

Điểm đáng chú ý từ mô hình Flanders là sự kết hợp đồng bộ giữa: đầu tư phương tiện, xây dựng hạ tầng trạm sạc, đào tạo nhân lực và chuyển đổi mô hình bảo trì. Việt Nam cần một lộ trình tương tự với cam kết ngân sách rõ ràng từ chính phủ nếu muốn đạt mục tiêu giao thông xanh.

Ngoài ra, kinh nghiệm bảo trì phòng ngừa dựa trên dữ liệu của De Lijn cũng là hướng đi đáng tham khảo cho các đơn vị vận hành xe buýt điện tại Việt Nam, giúp tối ưu chi phí vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Tổng kết

Cột mốc 1.000 xe buýt điện của De Lijn cho thấy việc điện hóa hoàn toàn hệ thống giao thông công cộng không còn là viễn cảnh xa vời mà đang trở thành hiện thực tại châu Âu. Với khoản đầu tư 400 triệu euro và mục tiêu rõ ràng đến năm 2035, Flanders đang đặt ra tiêu chuẩn mới cho giao thông công cộng bền vững — một tiêu chuẩn mà Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi và áp dụng phù hợp với điều kiện trong nước.

Nguồn: ChargedEVs