Chủ xe Tesla thắng kiện, được bồi thường hơn 250 triệu VND vì Tesla không thực hiện lời hứa tự lái hoàn toàn

Theo Electrek, một chủ xe Tesla tại bang Texas (Mỹ) vừa giành chiến thắng trong vụ kiện đòi hoàn tiền gói phần mềm tự lái hoàn toàn Full Self-Driving (FSD), sau gần 5 năm chờ đợi mà Tesla không thể thực hiện lời hứa về xe tự hành. Đây là một trong những vụ kiện cá nhân thành công hiếm hoi liên quan đến FSD, mở ra tiền lệ đáng chú ý cho người tiêu dùng trên toàn thế giới.

Câu chuyện của Ben Gawiser — từ khách hàng tin tưởng đến nguyên đơn

Ben Gawiser mua chiếc Tesla Model 3 vào tháng 8 năm 2021 và chi thêm khoảng 250 triệu VND ($10.000) cho gói phần mềm Full Self-Driving — tính năng được Tesla quảng cáo sẽ giúp xe có khả năng tự lái hoàn toàn ở cấp độ 5 (Level 5). Tuy nhiên, sau gần 5 năm sử dụng, phần mềm này vẫn chỉ đạt cấp độ hỗ trợ lái xe Level 2, nghĩa là người lái vẫn phải giám sát liên tục và sẵn sàng can thiệp bất cứ lúc nào.

Gawiser ghi nhận nhiều tình huống nguy hiểm khi sử dụng FSD, bao gồm xe dừng đột ngột giữa đường và không nhận diện được khu vực trường học. Đến tháng 11 năm 2025, anh chính thức yêu cầu Tesla hoàn tiền nhưng bị từ chối. Tháng 1 năm 2026, anh gửi yêu cầu lần thứ hai, nhưng Tesla chỉ đề nghị anh đến trung tâm dịch vụ thay vì giải quyết vấn đề.

Chiến thuật kiện tại tòa án giải quyết tranh chấp nhỏ

Điều đáng chú ý trong vụ kiện này là cách Gawiser vượt qua điều khoản trọng tài bắt buộc (arbitration clause) — một rào cản phổ biến mà nhiều hãng công nghệ lớn sử dụng để ngăn khách hàng đưa tranh chấp ra tòa. Thay vì đi theo con đường trọng tài tốn kém, anh nộp đơn tại tòa án giải quyết tranh chấp nhỏ (small claims court) tại quận Travis, bang Texas.

Gawiser tống đạt giấy triệu tập cho Tesla thông qua đại diện pháp lý đã đăng ký của công ty với chi phí chỉ khoảng 1,8 triệu VND ($72,88). Khi Tesla không phản hồi đúng hạn, tòa đã ra phán quyết vắng mặt (default judgment) vào ngày 1 tháng 4 năm 2026, buộc Tesla bồi thường tổng cộng khoảng 267 triệu VND ($10.672,88) — bao gồm tiền FSD, thuế và phí tòa án.

Đến ngày 22 tháng 4, Tesla bỏ lỡ thời hạn kháng cáo và nộp đơn gia hạn muộn. Phiên xét xử lại diễn ra vào ngày 13 tháng 5, nhưng thẩm phán bác đơn của Tesla vì công ty không đưa ra được lập luận bào chữa thuyết phục (meritorious defense). Cuối cùng, vào ngày 29 tháng 5 năm 2026, Gawiser nhận được séc thanh toán khoảng 270 triệu VND ($10.800), bao gồm cả tiền lãi.

Bức tranh lớn hơn — các vụ kiện tập thể đang chờ Tesla

Vụ kiện của Gawiser không phải trường hợp cá biệt. Trên toàn cầu, nhiều vụ kiện tập thể (class-action lawsuit) liên quan đến lời hứa FSD của Tesla đang được tiến hành, với mức bồi thường tiềm năng lên đến hàng tỷ đô la. Suốt hơn một thập kỷ qua, Tesla đã bán cho khách hàng lời hứa về xe tự lái, thậm chí tuyên bố rằng mọi chiếc xe xuất xưởng đều được trang bị đầy đủ phần cứng cho khả năng tự hành. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công nghệ này vẫn còn rất xa mới đạt được mục tiêu đề ra.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Vụ kiện này mang đến bài học quan trọng cho thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Với sự hiện diện của các hãng xe điện và hạ tầng trạm sạc ngày càng mở rộng, người tiêu dùng Việt cần tỉnh táo trước những lời quảng cáo về công nghệ tự lái hay các tính năng cao cấp chưa được kiểm chứng.

Tại Việt Nam, VinFast đang dần triển khai các tính năng hỗ trợ lái xe nâng cao trên dòng VF 8 và VF 9, nhưng hãng luôn thận trọng trong việc định danh đây là hỗ trợ lái chứ không phải tự lái hoàn toàn — một cách tiếp cận trung thực hơn so với những gì Tesla đã làm với FSD. Vụ việc này cũng nhắc nhở rằng quyền lợi người tiêu dùng cần được bảo vệ nghiêm túc, đặc biệt khi các công nghệ mới được bán kèm những lời hứa chưa thể thực hiện.

Đối với những ai đang tìm hiểu về xe điện và hệ thống trạm sạc tại Việt Nam, điều quan trọng là đánh giá sản phẩm dựa trên những gì đã có thực tế, chứ không phải những lời hứa về tương lai.

Tổng kết

Chiến thắng của Ben Gawiser là minh chứng cho thấy ngay cả những cá nhân nhỏ bé cũng có thể đòi lại quyền lợi trước các tập đoàn công nghệ khổng lồ. Với hàng loạt vụ kiện tập thể đang tiến hành trên toàn cầu, Tesla có thể sẽ phải đối mặt với hậu quả lớn hơn nhiều từ chiến lược bán lời hứa FSD. Đây cũng là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành công nghiệp xe điện: niềm tin của khách hàng là thứ không thể mua bằng những tuyên bố marketing hào nhoáng.

Nguồn: Electrek