Chủ xe ghét trả phí hàng tháng cho tính năng lái xe rảnh tay — nhưng ngành công nghiệp vẫn mở rộng mô hình thuê bao

Theo Carscoops, một xu hướng gây tranh cãi đang lan rộng trong ngành ô tô: các hãng xe ngày càng yêu cầu chủ xe trả phí thuê bao hàng tháng để sử dụng tính năng hỗ trợ lái xe rảnh tay (hands-free driving) — dù phần cứng đã được tích hợp sẵn trên xe. Và bất chấp sự bất bình từ phía người tiêu dùng, các nhà sản xuất vẫn đẩy mạnh mô hình này như một nguồn doanh thu dài hạn.

Phí thuê bao hỗ trợ lái xe: Ai thu bao nhiêu?

Hiện tại, bức tranh thuê bao hỗ trợ lái xe tại thị trường Mỹ khá rõ ràng với các mức phí sau:

• Tesla — thu phí khoảng 2,5 triệu VND/tháng ($99/tháng) cho hệ thống Full Self-Driving (FSD). Đáng chú ý, Tesla đã loại bỏ hoàn toàn tùy chọn mua đứt trọn đời, buộc người dùng phải trả phí định kỳ nếu muốn sử dụng.
• Rivian — khoảng 1,25 triệu VND/tháng ($49,99/tháng) cho tính năng lái xe rảnh tay.
• Ford BlueCruise — khoảng 1,25 triệu VND/tháng ($49,99/tháng).
• GM Super Cruise — khoảng 1 triệu VND/tháng ($39,99/tháng), được đánh giá là một trong những hệ thống hỗ trợ lái cấp độ 2 (Level 2) tốt nhất trên thị trường.

Ngoài ra, Lucid cũng đang chuẩn bị tung ra dịch vụ thuê bao hệ thống tự lái của riêng mình.

Người dùng nói gì?

Theo khảo sát của JD Power, phản ứng từ phía người tiêu dùng khá tiêu cực. Bà Kathleen Rizk, chuyên gia từ JD Power, nhận định: "Dịch vụ thuê bao nói chung không được ưa chuộng trên ô tô. Người ta cảm thấy họ đã bỏ ra rất nhiều tiền mua xe, rồi lại bị 'bóp' thêm từng đồng một."

Tâm lý này hoàn toàn dễ hiểu khi người dùng đã trả hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng cho một chiếc xe, để rồi phát hiện rằng những tính năng đã được cài sẵn trong xe lại bị "khóa" sau một bức tường phí hàng tháng.

Vì sao các hãng xe vẫn tiếp tục?

Câu trả lời nằm ở con số. Riêng GM dự kiến thu về khoảng 10.000 tỷ VND ($400 triệu) mỗi năm chỉ từ thuê bao Super Cruise. Với nguồn doanh thu khổng lồ và ổn định như vậy, không hãng xe nào có động lực để từ bỏ mô hình này.

CEO Rivian, ông RJ Scaringe, lập luận rằng thói quen sẽ thay đổi tất cả: "Một khi bạn đã quen với việc không phải lái xe và có thêm thời gian cho bản thân, sẽ rất khó để chấp nhận bất cứ điều gì kém hơn thế."

Trong khi đó, Lucid thẳng thắn gọi thuê bao tự lái là "cơ hội kiếm tiền từ phần mềm lớn nhất" của hãng. Điều này cho thấy các nhà sản xuất xe điện đang nhìn nhận phần mềm không chỉ là tính năng bổ trợ, mà là trụ cột doanh thu quan trọng ngang với việc bán xe.

Nhà phân tích Karl Brauer từ iSeeCars cũng chỉ ra rằng các hãng đang định vị hệ thống của mình như giải pháp vượt trội so với tính năng hỗ trợ lái tiêu chuẩn, từ đó biện minh cho mức phí cao bất kể sự khác biệt thực tế về hiệu năng.

Đáng lo ngại hơn, CEO Tesla Elon Musk đã phát tín hiệu rằng phí thuê bao sẽ còn tăng thêm khi công nghệ được cải thiện — nghĩa là người dùng sẽ phải trả nhiều hơn theo thời gian, chứ không phải ít hơn.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, xu hướng thuê bao tính năng ô tô chưa phổ biến, nhưng đây là bài học cảnh báo quan trọng khi thị trường xe điện đang phát triển nhanh chóng. VinFast hiện cung cấp các gói hỗ trợ lái xe nâng cao trên một số mẫu xe, và câu hỏi đặt ra là liệu hãng có đi theo mô hình thuê bao tương tự trong tương lai hay không.

Với người tiêu dùng Việt — vốn đã quen với việc sở hữu trọn vẹn sản phẩm sau khi mua — mô hình trả phí định kỳ cho tính năng có sẵn trên xe có thể gặp phản ứng còn mạnh mẽ hơn so với thị trường Mỹ. Đây cũng là yếu tố mà các nhà phát triển hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam cần theo dõi, bởi mô hình kinh doanh dịch vụ xoay quanh xe điện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách người dùng tiếp cận và chi trả cho hệ sinh thái EV nói chung.

Tổng kết

Mô hình thuê bao tính năng lái xe rảnh tay đang trở thành "chuyện đã rồi" trong ngành ô tô toàn cầu. Dù người dùng không hài lòng, doanh thu hàng trăm triệu USD mỗi năm khiến các hãng xe không có lý do gì để thay đổi. Như Carscoops kết luận: "Nói cách khác, chúng sẽ ở lại." Người tiêu dùng Việt Nam nên theo dõi sát xu hướng này để có những quyết định mua xe thông minh trong thời đại xe điện.

Nguồn: Carscoops