Chính quyền Trump phê duyệt trung tâm dữ liệu AI đầu tiên trên đất công — bằng cách "mượn" giấy phép dự án điện mặt trời
Cục Quản lý Đất đai Mỹ (BLM) phê duyệt trung tâm dữ liệu AI công suất 167 MW trên đất liên bang tại Nevada, bằng cách sử dụng lại đánh giá môi trường của một dự án điện mặt trời 19 MW — gây phản ứng dữ dội từ cộng đồng địa phương và các tổ chức bảo tồn.
Theo Electrek, Cục Quản lý Đất đai Mỹ (Bureau of Land Management — BLM) thuộc chính quyền Trump vừa phê duyệt việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI công suất 167 MW trên đất liên bang tại thành phố Boulder City, bang Nevada. Điều đáng chú ý là quyết định này được đưa ra dựa trên đánh giá môi trường của một dự án điện mặt trời chỉ 19 MW — với lập luận rằng hai dự án là "về cơ bản giống nhau".
Từ trang trại điện mặt trời đến trung tâm dữ liệu AI
Năm 2023, dự án mang tên Townsite Solar 2 được cấp quyền xây dựng một trang trại điện mặt trời kèm hệ thống lưu trữ pin 35 MW trên diện tích khoảng 32 hectare (80 mẫu Anh) đất công liên bang. Tuy nhiên, cuối năm 2025, chủ đầu tư đã đề xuất thay thế dự án năng lượng sạch này bằng một trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Ngày 26 tháng 6 năm 2026, BLM chính thức phê duyệt đề xuất này. Ông Bruce Sillitoe, Giám đốc văn phòng BLM tại Las Vegas, kết luận rằng hai dự án là "về cơ bản giống nhau" (substantially the same), dựa trên các yếu tố như diện tích sử dụng, ranh giới khu đất, tiến độ xây dựng và kích thước công trình tương đương. Nhờ đó, BLM sử dụng cơ chế "Xác định Đủ điều kiện NEPA" (Determination of NEPA Adequacy) để bỏ qua việc đánh giá tác động môi trường mới và không cần lấy ý kiến công chúng.
Tuy nhiên, sự khác biệt giữa hai dự án là rất lớn. Trung tâm dữ liệu AI sẽ tiêu thụ tới 167 MW điện — đủ cung cấp cho khoảng 75.000 hộ gia đình. Trong khi đó, Boulder City chỉ có khoảng 15.000 cư dân với chừng 6.600 hộ dân. Nói cách khác, một trung tâm dữ liệu duy nhất sẽ ngốn lượng điện gấp hơn 11 lần số hộ dân toàn thành phố.
Cộng đồng địa phương phản đối mạnh mẽ
Phản ứng từ Boulder City là hết sức tiêu cực. Bà Lisa LaPlante, phát ngôn viên thành phố, cho biết: "Chúng tôi không có bất kỳ cuộc trao đổi nào, cộng đồng và chính quyền thành phố không được cơ hội đóng góp ý kiến."
Ngày 14 tháng 7, Hội đồng thành phố Boulder City đã bỏ phiếu nhất trí kháng cáo quyết định này lên Hội đồng Kháng cáo Đất đai thuộc Bộ Nội vụ Mỹ. Họ lập luận rằng trung tâm dữ liệu sẽ phụ thuộc vào hạ tầng tiện ích, đường sá và dịch vụ cứu hộ khẩn cấp của địa phương, dù nằm trên đất liên bang.
Bà Olivia Tanager, đại diện tổ chức bảo tồn Sierra Club, cảnh báo: "Nếu chúng ta để tiền lệ này tồn tại, nỗi lo lớn nhất là nó có thể lan rộng không chỉ ở Nevada, mà trên khắp cả nước."
Các nhà hoạt động môi trường lo ngại rằng quyết định này sẽ tạo ra một "lối tắt" nguy hiểm, cho phép chuyển đổi giấy phép năng lượng sạch thành dự án trung tâm dữ liệu mà không cần đánh giá môi trường mới.
Chủ đầu tư nói gì?
Phía Townsite Solar 2 khẳng định trung tâm dữ liệu sẽ sử dụng hệ thống làm mát không dùng nước (waterless cooling), sử dụng điện từ nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời tài trợ cho các sáng kiến năng lượng và nước sạch tại địa phương. Đáng chú ý, Arevon — một bên sở hữu thiểu số trong dự án — được cho là đã thuê nhóm vận động hành lang từ Bernhardt Group, do cựu Bộ trưởng Nội vụ Mỹ dưới thời Trump, ông David Bernhardt, đứng đầu. Tuy nhiên, Arevon tuyên bố chỉ sở hữu dưới 25% và không trực tiếp thuê tư vấn cho dự án này.
Ý nghĩa với thị trường Việt Nam
Câu chuyện tại Nevada đặt ra nhiều bài học cho Việt Nam — nơi cũng đang đối mặt với áp lực cân bằng giữa phát triển hạ tầng số và năng lượng sạch. Việt Nam hiện là thị trường trung tâm dữ liệu tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, đồng thời đang đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh với mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.
Với sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng trạm sạc xe điện và năng lượng tái tạo tại Việt Nam, việc đảm bảo các dự án năng lượng sạch không bị "chiếm dụng" bởi các mục đích tiêu thụ điện lớn là vấn đề cần được quan tâm. Mỗi MW điện mặt trời bị chuyển đổi mục đích sử dụng đồng nghĩa với việc giảm nguồn cung năng lượng sạch cho hệ thống giao thông điện, bao gồm cả mạng lưới trạm sạc xe điện đang ngày càng mở rộng.
Tổng kết
Quyết định của BLM phê duyệt trung tâm dữ liệu AI trên đất công bằng cách tái sử dụng đánh giá môi trường của dự án điện mặt trời đã tạo ra một tiền lệ đáng lo ngại. Khi nhu cầu điện năng cho AI tăng vọt trên toàn cầu, việc đảm bảo minh bạch trong quy trình cấp phép và bảo vệ các dự án năng lượng tái tạo khỏi bị chuyển đổi mục đích là thách thức mà không chỉ nước Mỹ, mà cả Việt Nam cần theo dõi sát sao.
Nguồn: Electrek
