Châu Âu đặt cược lớn vào pin sắt-không khí có thể lưu trữ điện suốt bốn ngày

Theo Electrek, startup lưu trữ năng lượng dài hạn Ore Energy vừa công bố thỏa thuận pin sắt-không khí (iron-air battery) lớn nhất tại châu Âu lục địa tính đến thời điểm hiện tại, đồng thời hoàn tất vòng gọi vốn Series A trị giá khoảng 1.075 tỷ VND (43 triệu USD). Đây là bước tiến quan trọng trong cuộc đua phát triển công nghệ lưu trữ năng lượng tái tạo — lĩnh vực then chốt để chuyển đổi lưới điện toàn cầu sang năng lượng sạch.

Thỏa thuận pin sắt-không khí lớn nhất châu Âu

Ore Energy đã ký hợp đồng với Budget Thuis, nhà cung cấp năng lượng của Hà Lan, với tổng công suất lên tới 1 GWh. Giai đoạn đầu tiên sẽ triển khai 400 MWh, dự kiến bàn giao vào năm 2028.

Mục tiêu của dự án là lưu trữ lượng điện gió dư thừa trong những thời điểm sản lượng cao, sau đó phát lại khi sản lượng năng lượng tái tạo sụt giảm và giá điện tăng vọt. Đây là bài toán mà các hệ thống pin lithium-ion thông thường khó giải quyết vì thời gian lưu trữ thường chỉ kéo dài vài giờ.

Bà Annemarie Buitelaar, CEO của Budget Thuis, cho biết: "Đây là việc giảm phụ thuộc vào biến động giá nhiên liệu hóa thạch, đồng thời mang đến cho khách hàng nguồn điện sạch hơn."

Công nghệ pin sắt-không khí hoạt động ra sao?

Điểm đặc biệt của pin sắt-không khí nằm ở khả năng lưu trữ năng lượng trong khoảng 24 đến 100 giờ — tức là có thể duy trì cung cấp điện suốt bốn ngày liên tục. Nguyên liệu sản xuất cực kỳ đơn giản, chỉ gồm sắt, nước và không khí, hoàn toàn tránh được sự phụ thuộc vào các khoáng sản hiếm như lithium hay cobalt vốn đang gây ra nhiều lo ngại về chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hệ thống được thiết kế dạng module trong các container 40 feet tiêu chuẩn, có thể xếp chồng lên nhau, thuận tiện cho việc vận chuyển và lắp đặt. Tuy nhiên, nhược điểm là pin sắt-không khí cồng kềnh hơn và hiệu suất chuyển đổi năng lượng thấp hơn so với pin lithium-ion.

Ông Aytaç Yilmaz, CEO của Ore Energy, nhận định: "Lưới điện châu Âu đang phải cắt giảm sản lượng năng lượng sạch ở quy mô lớn. Các lưới điện phụ thuộc nhiều vào gió cần loại lưu trữ có thể hoạt động xuyên suốt nhiều ngày."

Vốn đầu tư và lộ trình phát triển

Vòng gọi vốn Series A do hai quỹ Plural và HV Capital dẫn dắt, nâng tổng số vốn huy động của Ore Energy lên hơn 1.525 tỷ VND (61 triệu USD). Số tiền này sẽ được sử dụng để xây dựng nhà máy sản xuất đầu tiên, với mục tiêu đạt quy mô sản xuất cấp gigawatt-giờ vào năm 2028.

Trước đó, Ore Energy đã có những bước thử nghiệm đáng chú ý. Năm 2025, công ty triển khai dự án thí điểm với EDF tại Pháp — hệ thống được kết nối lưới điện và đã chứng minh khả năng lưu trữ suốt bốn ngày. Tại Hà Lan, một hệ thống khác cũng được lắp đặt tại Delft để thử nghiệm tích hợp với hạ tầng lưới điện.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với thách thức tương tự châu Âu: sản lượng điện mặt trời và điện gió ngày càng lớn nhưng khả năng lưu trữ còn hạn chế, dẫn đến tình trạng cắt giảm công suất tái tạo. Công nghệ pin sắt-không khí với chi phí nguyên liệu thấp và thời gian lưu trữ dài có thể là giải pháp phù hợp cho bối cảnh Việt Nam trong tương lai.

Bên cạnh đó, hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam cũng đang phát triển nhanh chóng, với mạng lưới trạm sạc ngày càng mở rộng. Nếu kết hợp với các hệ thống lưu trữ năng lượng dài hạn, lưới điện Việt Nam có thể đảm bảo nguồn cung ổn định hơn cho cả sinh hoạt lẫn sạc xe điện — đặc biệt vào những thời điểm nhu cầu cao hoặc thời tiết bất lợi.

VinFast và các nhà sản xuất xe điện nội địa cũng sẽ hưởng lợi nếu Việt Nam đầu tư vào các giải pháp lưu trữ năng lượng tiên tiến, bởi lưới điện ổn định là nền tảng để mở rộng hệ sinh thái xe điện bền vững.

Tổng kết

Thỏa thuận giữa Ore Energy và Budget Thuis đánh dấu bước ngoặt cho công nghệ pin sắt-không khí tại châu Âu. Với nguyên liệu rẻ, dồi dào và khả năng lưu trữ lên đến bốn ngày, đây có thể là mảnh ghép còn thiếu để năng lượng tái tạo thực sự thay thế nhiên liệu hóa thạch trên quy mô lớn. Dù còn những hạn chế về kích thước và hiệu suất, tiềm năng ứng dụng của công nghệ này — từ châu Âu đến các thị trường đang phát triển như Việt Nam — là rất đáng kỳ vọng.

Nguồn: Electrek