CEO Waymo giải thích vì sao hệ thống tự lái chỉ dùng camera của Tesla chưa đủ tầm

Theo Electrek, đồng CEO Waymo — Dmitri Dolgov — vừa đưa ra lập luận kỹ thuật chi tiết nhất từ trước đến nay nhằm giải thích vì sao xe tự lái chỉ dựa vào camera không thể đạt đến mức tự hành hoàn toàn. Phát biểu tại sự kiện Startup School của Y Combinator, ông Dolgov cho rằng "cảm biến yếu sẽ dẫn đến đường cong an toàn chạm trần quá sớm" — tức là hệ thống sẽ bị giới hạn về độ tin cậy trước khi đạt được hiệu suất vượt trội hơn con người. Dù không nhắc tên Tesla, mọi người đều hiểu đây là phản biện trực tiếp nhắm vào chiến lược "chỉ dùng camera" (camera-only) mà Tesla đang theo đuổi.

Camera, lidar và radar — mỗi loại có thế mạnh riêng

Ông Dolgov giải thích cách tiếp cận đa cảm biến (multi-sensor) của Waymo với ba trụ cột chính:

• Camera: Có độ phân giải cao và nhận diện màu sắc tốt, nhưng là cảm biến thụ động — dễ bị "mù" trong bóng tối hoặc khi bị chói sáng.
• Lidar: Đo trực tiếp cấu trúc 3D của môi trường xung quanh, hoạt động ổn định trong cả đêm tối và ánh nắng gay gắt.
• Radar: Xuyên qua sương mù, mưa, tuyết và đo vận tốc qua hiệu ứng Doppler.

Điểm quan trọng mà Dolgov nhấn mạnh: ba loại cảm biến này không đơn thuần là "bản sao dự phòng" của nhau, mà khi kết hợp lại sẽ tạo ra một bức tranh tổng thể "vượt trội hơn hẳn" so với bất kỳ cảm biến đơn lẻ nào.

Những tình huống thực tế mà camera bất lực

Để minh họa, ông Dolgov đưa ra các ví dụ cụ thể mà hệ thống chỉ dùng camera sẽ gặp khó khăn nghiêm trọng:

• Bão bụi che khuất tầm nhìn camera, trong khi lidar vẫn phát hiện được người đi bộ.
• Người băng qua đường trong đêm tối, không có đèn đường hay đèn pha chiếu tới.
• Vật cản vật lý như lá cây, cành cây bám trên ống kính camera.

Bài toán "chín số chín" và giới hạn của camera

Dolgov đưa ra khái niệm "thang bậc lũy thừa các số chín" (exponential ladder of nines) để giải thích thách thức về độ tin cậy. Đạt độ chính xác 90% là tương đối dễ, nhưng từ 99% lên 99,9% và cao hơn nữa, mỗi "số chín" bổ sung đòi hỏi nỗ lực gấp khoảng mười lần so với mức trước. Theo ông, hệ thống chỉ dùng camera sẽ "hết đà" trước khi đạt được mức an toàn cần thiết cho xe tự hành hoàn toàn — tức là mức vượt xa khả năng lái xe của con người.

Ông cũng bác bỏ lập luận rằng lidar quá đắt đỏ để thương mại hóa. Phần cứng thế hệ thứ sáu của Waymo đã giảm chi phí đáng kể qua mỗi lần lặp, và ông khẳng định mức giá cao của lidar "chỉ còn tồn tại trong thời gian ngắn nữa."

Khoảng cách thực tế giữa Waymo và Tesla

Về phía Tesla, hãng này vận hành dịch vụ robotaxi hoàn toàn bằng camera sau khi loại bỏ radar (năm 2021) và cảm biến siêu âm (năm 2022). CEO Elon Musk từng gọi lidar là "sai lầm ngớ ngẩn" (a fool's errand). Trong năm qua, xe robotaxi của Tesla đã tích lũy khoảng 612.000 km (380.000 dặm) chạy không người lái, chủ yếu trong các khu vực giới hạn tại Texas.

Trong khi đó, Waymo đã hoàn thành hơn 354 triệu km (220 triệu dặm) chỉ chở khách, với kết quả giảm 94% số vụ tai nạn gây thương tích nghiêm trọng so với mức trung bình của tài xế con người. Sự chênh lệch về quy mô vận hành giữa hai bên là rất rõ ràng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Cuộc tranh luận camera và lidar không chỉ là câu chuyện của nước Mỹ. Tại Việt Nam, hạ tầng xe điện đang phát triển nhanh chóng với VinFast làm đầu tàu. Các mẫu xe VinFast hiện tại sử dụng kết hợp camera, radar và trong một số phiên bản cao cấp có cả lidar — cho thấy hãng xe Việt đang đi theo hướng đa cảm biến tương tự Waymo.

Với điều kiện giao thông phức tạp tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh — nơi xe máy, người đi bộ và xe ô tô cùng chia sẻ làn đường — việc chỉ dựa vào camera có thể là chưa đủ. Điều kiện thời tiết nhiệt đới với mưa lớn, sương mù và nắng chói cũng là thách thức cho hệ thống camera thuần túy. Đây là yếu tố quan trọng khi Việt Nam hướng tới phát triển công nghệ hỗ trợ lái và tự lái trong tương lai.

Tổng kết

Phát biểu của CEO Waymo là lời nhắc nhở rằng trong cuộc đua xe tự hành, "rẻ hơn" không đồng nghĩa với "tốt hơn." Cách tiếp cận đa cảm biến tuy tốn kém hơn nhưng đang chứng minh hiệu quả vượt trội về mặt an toàn. Với thị trường Việt Nam — nơi giao thông phức tạp bậc nhất thế giới — bài học này càng có giá trị: an toàn phải là ưu tiên số một trong hành trình hướng tới xe tự lái.

Nguồn: Electrek