CATL — nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới tuyên bố Mỹ không thể làm xe điện nếu thiếu Trung Quốc

Theo CleanTechnica, CATL — nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới đến từ Trung Quốc — vừa đưa ra tuyên bố thẳng thắn rằng nước Mỹ không thể tự mình sản xuất xe điện nếu thiếu vắng Trung Quốc. Đứng sau CATL là BYD, cũng một doanh nghiệp Trung Quốc, ở vị trí thứ hai toàn cầu. Trong bối cảnh Washington liên tục tìm cách hạn chế việc các hãng xe Mỹ sử dụng pin Trung Quốc, các "ông lớn" pin từ Bắc Kinh dường như chỉ mỉm cười và nói: chúc may mắn.

Thực tế khó chối bỏ: Mỹ vẫn phụ thuộc sâu vào pin Trung Quốc

Năm ngoái, riêng CATL đã cung cấp khoảng một phần ba tổng lượng pin xe điện mới trên toàn thế giới. Con số này cho thấy mức độ thống trị gần như tuyệt đối của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng pin — mắt xích quan trọng nhất của ngành công nghiệp xe điện.

Điều đáng chú ý là ngay cả những "gã khổng lồ" ô tô Mỹ cũng đang hành động theo hướng xác nhận tuyên bố của CATL. Ford gần đây đã từ bỏ quan hệ hợp tác với SK Group của Hàn Quốc, thay vào đó chọn cấp phép công nghệ pin lithium sắt phosphate (LFP) từ CATL để sản xuất tại một nhà máy ở bang Michigan. Một giám đốc của Ford thừa nhận rằng nếu tự phát triển trong nước, họ sẽ cần khoảng một thập kỷ mới đạt được trình độ tương đương.

Trong khi đó, General Motors (GM) đang nhập khẩu pin LFP sản xuất tại Trung Quốc và chấp nhận chịu mức thuế lên đến 60%. Nghịch lý hơn, các nhà máy pin trị giá 2 tỷ USD (khoảng 50.000 tỷ VND) mà GM xây dựng ngay trên đất Mỹ lại đang trong tình trạng... không hoạt động.

Vì sao Trung Quốc thống trị công nghệ pin?

Một chi tiết ít người biết: công nghệ pin LFP (lithium iron phosphate) thực ra được phát minh tại Mỹ. Tuy nhiên, chính các doanh nghiệp Trung Quốc mới là những người hoàn thiện công nghệ này và tìm ra cách ứng dụng hiệu quả vào xe điện.

Sự thống trị của Trung Quốc không đến từ "phép màu" hay trợ cấp đơn thuần. Với việc chiếm khoảng một nửa doanh số xe điện toàn cầu, thị trường nội địa khổng lồ đã tạo ra lợi thế kinh tế theo quy mô (economies of scale) mà Mỹ chưa thể có. Sản lượng lớn giúp các nhà sản xuất Trung Quốc liên tục tối ưu chi phí thông qua đường cong học tập tự nhiên — càng sản xuất nhiều, chi phí đơn vị càng giảm.

Robin Zeng, nhà sáng lập CATL, dự đoán rằng các chính sách hạn chế rồi sẽ thay đổi, và khi đó, công nghệ pin tiên tiến sẽ "phá tung cánh cổng" để tràn vào các thị trường mới một cách nhanh chóng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện Mỹ phụ thuộc vào pin Trung Quốc mang đến nhiều bài học cho thị trường xe điện Việt Nam — nơi VinFast đang nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng pin của riêng mình.

VinFast hiện hợp tác với nhiều đối tác quốc tế trong lĩnh vực pin, đồng thời đầu tư vào nghiên cứu công nghệ pin thế hệ mới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả các hãng xe Mỹ với nguồn lực tài chính khổng lồ cũng chưa thể "thoát Trung" trong lĩnh vực pin. Điều này đặt ra câu hỏi về chiến lược đa dạng hóa nguồn cung và phát triển năng lực sản xuất pin nội địa cho ngành xe điện Việt Nam.

Với hệ thống trạm sạc xe điện đang được mở rộng nhanh chóng tại Việt Nam, chi phí pin — chiếm 30–40% giá thành xe điện — sẽ là yếu tố quyết định tốc độ phổ cập xe điện trong nước. Nếu giá pin từ Trung Quốc tiếp tục giảm nhờ lợi thế quy mô, người tiêu dùng Việt Nam có thể được hưởng lợi gián tiếp thông qua giá xe điện ngày càng hợp lý hơn.

Tổng kết

Tuyên bố của CATL không chỉ là lời thách thức mà còn phản ánh một thực tế khách quan: Trung Quốc đã đi trước phần còn lại của thế giới hàng thập kỷ trong lĩnh vực sản xuất pin xe điện. Từ Ford đến GM, các hãng xe Mỹ đều đang "bằng hành động" xác nhận điều đó. Cuộc đua pin xe điện toàn cầu vẫn còn dài, nhưng ở thời điểm hiện tại, lợi thế đang thuộc về Trung Quốc một cách rõ ràng.

Nguồn: CleanTechnica