Các tập đoàn công nghiệp và tổ chức dân sự kêu gọi châu Âu xây dựng kế hoạch đầu tư mới để không tụt hậu trước Mỹ và Trung Quốc

Theo CleanTechnica, bốn tổ chức lớn trong lĩnh vực công nghiệp và xã hội dân sự châu Âu vừa đồng loạt gửi thư ngỏ tới Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa, kêu gọi xây dựng một kế hoạch đầu tư mới ở quy mô chưa từng có nhằm đối phó với hàng loạt thách thức kinh tế, địa chính trị và khí hậu đang ngày càng nghiêm trọng.

Châu Âu đang tụt hậu trong cuộc đua đầu tư toàn cầu

Bức thư được ký bởi bốn lãnh đạo đại diện cho các tổ chức có tầm ảnh hưởng lớn: Manon Dufour (E3G — tổ chức tư vấn khí hậu), Marco Mensink (Cefic — Hội đồng Công nghiệp Hóa chất Châu Âu), Victor van Hoorn (Cleantech for Europe — Liên minh Công nghệ sạch Châu Âu) và William Todts (Transport & Environment — tổ chức vận động giao thông bền vững).

Các tổ chức này nhấn mạnh rằng châu Âu đang đứng trước một thời điểm lịch sử, và những thách thức hiện tại không thể giải quyết bằng các điều chỉnh nhỏ lẻ hay chỉ dựa vào giải pháp của từng quốc gia riêng rẽ. Thay vào đó, EU cần có năng lực tài chính và tài khóa ở cấp độ toàn châu Âu.

Một trong những số liệu đáng chú ý nhất được đề cập là khoảng cách đầu tư lên tới 800 tỷ euro mỗi năm (khoảng 21.600 nghìn tỷ VND) — con số được nhà kinh tế Mario Draghi, cựu Thủ tướng Ý và cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu, xác định trong báo cáo trước đó. Khoảng một phần ba số tiền này cần đến từ nguồn đầu tư công.

Nguy cơ suy giảm cạnh tranh vĩnh viễn

Bức thư cũng chỉ ra thực trạng đáng lo ngại: doanh số bán ô tô, thép và hóa chất tại EU đều thấp hơn đáng kể so với mức trước đại dịch năm 2019, gây áp lực lớn lên ngành sản xuất và việc làm trên toàn khối.

Trong khi đó, Mỹ và Trung Quốc đang duy trì mức thâm hụt ngân sách công gấp gần hai lần mức trung bình của EU, đồng thời triển khai các khoản đầu tư khổng lồ vào chính sách công nghiệp, an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng chiến lược. Nếu châu Âu không hành động tương xứng, các tổ chức cảnh báo lục địa này sẽ phải đối mặt với nguy cơ suy giảm năng lực cạnh tranh vĩnh viễn.

Đề xuất trọng tâm của bức thư là thành lập một Cơ chế Đầu tư Châu Âu (European Investment Facility) đi kèm với cải cách các quy tắc tài khóa. Cơ chế này sẽ cho phép đầu tư công bền vững trong dài hạn, đồng thời đảm bảo rằng các khoản hỗ trợ được hướng vào nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm chất lượng cao.

Thêm vào đó, việc chương trình Next Generation EU — gói kích thích kinh tế hậu COVID trị giá 750 tỷ euro — sắp hết hạn càng tạo thêm áp lực cấp bách, đúng vào thời điểm châu Âu cần đẩy nhanh quá trình khử carbon (decarbonization) và hiện đại hóa nền kinh tế.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Động thái này của châu Âu mang nhiều hàm ý quan trọng đối với thị trường xe điện Việt Nam. Nếu EU tăng mạnh đầu tư vào công nghệ sạch và xe điện, điều này có thể:

• Thúc đẩy xuất khẩu: VinFast đang tích cực mở rộng sang thị trường châu Âu. Một EU đầu tư mạnh vào hạ tầng sạc và ưu đãi xe điện sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hãng xe điện muốn thâm nhập thị trường này.
• Tác động đến chuỗi cung ứng: Việt Nam đang dần trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng pin và linh kiện xe điện toàn cầu. Nhu cầu đầu tư lớn từ châu Âu có thể mở ra cơ hội cho các nhà sản xuất Việt Nam.
• Bài học về chính sách: Cách châu Âu xây dựng cơ chế đầu tư công cho hạ tầng xe điện là tham khảo giá trị cho Việt Nam trong việc phát triển mạng lưới trạm sạc trên toàn quốc.

Hiện tại, mạng lưới trạm sạc tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Bạn có thể tra cứu hơn 42.500 trạm sạc đã được cập nhật trên TramSac.me để tìm trạm sạc gần nhất.

Tổng kết

Lời kêu gọi từ các tổ chức công nghiệp và dân sự hàng đầu châu Âu cho thấy cuộc đua chuyển đổi năng lượng và xe điện đã trở thành vấn đề sống còn về năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi cả Mỹ, Trung Quốc lẫn châu Âu đều đổ nguồn lực khổng lồ vào lĩnh vực này, rõ ràng xe điện và công nghệ sạch không còn chỉ là xu hướng — mà đã trở thành trụ cột của nền kinh tế tương lai.

Nguồn: CleanTechnica