Bùng nổ pin lưu trữ điện tại Úc — người dân được dùng điện miễn phí vào giờ cao điểm nắng

Theo CleanTechnica, thị trường lưu trữ năng lượng bằng pin (battery energy storage) tại Úc đang bùng nổ mạnh mẽ đến mức cơ quan quản lý năng lượng nước này quyết định cung cấp điện miễn phí cho người dân trong khung giờ cao điểm nắng. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy năng lượng tái tạo kết hợp lưu trữ pin đang thay đổi hoàn toàn cục diện ngành điện.

Điện miễn phí từ tháng 7/2026 — chương trình Solar Sharer

Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, cư dân tại ba bang lớn của Úc gồm Queensland, New South Wales và South Australia sẽ được sử dụng điện hoàn toàn miễn phí trong khung giờ từ 11h sáng đến 2h chiều thông qua chương trình Solar Sharer. Các bang còn lại dự kiến sẽ được áp dụng chương trình tương tự sau khoảng một năm.

Chương trình này khả thi nhờ lượng điện mặt trời dư thừa khổng lồ vào ban ngày, kết hợp với hệ thống pin lưu trữ giúp ổn định lưới điện và giảm lãng phí năng lượng.

Hơn 415.000 pin lưu trữ được lắp đặt chỉ trong một năm

Trong 12 tháng qua, Úc đã lắp đặt hơn 415.000 hệ thống pin lưu trữ tại các hộ gia đình — tương đương cứ 25 ngôi nhà thì có một hệ thống pin. Con số này đưa Úc lên vị trí thứ tư thế giới về lắp đặt lưu trữ năng lượng, dù dân số nước này chỉ khoảng 27 triệu người.

Trên phạm vi toàn cầu, thế giới đã bổ sung 112 GW công suất lưu trữ pin trong năm 2025 — lần đầu tiên vượt mốc 100 GW trong một năm. Theo dự báo của BloombergNEF, con số này sẽ tăng lên 158 GW trong năm 2026, và có thể đạt 300 GW mỗi năm trong vòng một thập kỷ tới.

Pin lưu trữ đẩy lùi điện khí đốt

Bà Clare Savage, người đứng đầu Cơ quan Quản lý Năng lượng Úc (Australia Energy Regulator), cho biết việc bổ sung pin lưu trữ kết hợp với điện mặt trời và điện gió đã "giảm biến động hệ thống" và "hạ giá hợp đồng điện". Cơ quan này dự báo chi phí điện sẽ giảm khoảng 10% cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ.

Đáng chú ý, tổng sản lượng điện từ khí đốt đã giảm tới 24% trong ba tháng mùa hè so với cùng kỳ năm trước. Hệ thống pin lưu trữ ngày càng thay thế các nhà máy điện khí đốt đỉnh (gas peaker plants) — loại nhà máy vốn chỉ chạy vào giờ cao điểm buổi tối với chi phí rất cao.

Tại South Australia, một phiên đấu thầu cung cấp "điện ổn định" (firm power) gần đây cho thấy tất cả các mức giá thấp nhất đều đến từ nhà cung cấp pin lưu trữ, không có bất kỳ nhà máy nhiệt điện truyền thống nào cạnh tranh được.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Úc mang đến nhiều bài học giá trị cho Việt Nam — quốc gia cũng đang có tiềm năng rất lớn về năng lượng mặt trời, đặc biệt tại các tỉnh miền Trung và miền Nam. Hiện nay, Việt Nam đối mặt với tình trạng cắt giảm công suất điện mặt trời do lưới điện chưa thể hấp thụ hết sản lượng. Nếu hệ thống lưu trữ pin quy mô lớn được đầu tư bài bản, Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng triệt để nguồn năng lượng mặt trời dồi dào này.

Với sự phát triển nhanh chóng của thị trường xe điện trong nước, đặc biệt là hệ sinh thái của VinFast, nhu cầu về hạ tầng trạm sạc và lưu trữ năng lượng sẽ ngày càng tăng. Việc kết hợp trạm sạc xe điện với hệ thống pin lưu trữ và điện mặt trời mái nhà là mô hình đã được chứng minh hiệu quả tại Úc, và hoàn toàn khả thi tại Việt Nam. Bạn đọc có thể tra cứu các trạm sạc hiện có trên TramSac.me để theo dõi sự phát triển hạ tầng sạc trong nước.

Tổng kết

Úc đang chứng minh rằng khi năng lượng tái tạo kết hợp với lưu trữ pin đạt đủ quy mô, chi phí điện không chỉ giảm mà thậm chí có thể về mức miễn phí trong một số khung giờ. Với hơn 415.000 hệ thống pin hộ gia đình được lắp đặt trong một năm và sản lượng điện khí đốt giảm 24%, xu hướng này không còn là viễn cảnh tương lai mà đã trở thành hiện thực. Đối với Việt Nam, đây là lời nhắc nhở rằng đầu tư vào lưu trữ năng lượng cần được đẩy mạnh song song với việc mở rộng công suất điện tái tạo và hạ tầng sạc xe điện.

Nguồn: CleanTechnica