Boreal đặt mua 20 phà điện cánh ngầm Candela P-12 để thay thế tàu diesel trên các tuyến vịnh hẹp Na Uy

Theo CleanTechnica, công ty vận tải Na Uy Boreal vừa chính thức đặt mua 20 chiếc phà điện tốc độ cao Candela P-12 nhằm thay thế đội tàu chạy dầu diesel đang phục vụ trên các tuyến vượt vịnh hẹp (fjord). Đây được xem là một trong những đơn hàng phà điện lớn nhất từ trước đến nay, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành giao thông đường thủy Na Uy sang vận hành không phát thải.

Công nghệ cánh ngầm — "bay" trên mặt nước, tiết kiệm 80% năng lượng

Candela P-12 không phải loại phà điện thông thường. Điểm nổi bật nhất nằm ở hệ thống cánh ngầm (hydrofoil) được điều khiển bằng máy tính — khi tàu đạt tốc độ trên 18 hải lý/giờ (khoảng 33 km/h), thân tàu được nâng lên khỏi mặt nước, giảm thiểu lực cản đáng kể.

Nhờ nguyên lý này, mức tiêu thụ năng lượng của P-12 thấp hơn khoảng 80% so với các tàu khách truyền thống cùng phân khúc — một con số ấn tượng giúp tàu vận hành được quãng đường dài mà không cần pin khổng lồ.

Về thông số kỹ thuật chính:

• Tốc độ hành trình: 25 hải lý/giờ (khoảng 46 km/h)
• Phạm vi hoạt động: khoảng 40 hải lý (tương đương 74 km)
• Độ ồn trong cabin: chỉ 64 decibel — yên tĩnh hơn cả tàu hỏa, máy bay hay phà thông thường
• Thời gian sạc đầy: khoảng 1 giờ, sử dụng trụ sạc nhanh DC cấp 3 (Level 3) — cùng loại hạ tầng dùng cho ô tô điện

Bộ điều khiển bay kỹ thuật số (digital flight controller) liên tục đọc dữ liệu sóng biển qua các cảm biến và điều chỉnh cánh ngầm theo thời gian thực, giúp hành khách có trải nghiệm êm ái ngay cả khi biển động.

Lộ trình giao hàng và tầm nhìn của Boreal

Theo thỏa thuận, hai chiếc P-12 đầu tiên sẽ được giao vào năm 2027. Các tàu còn lại sẽ được bàn giao theo từng đợt hằng năm trong giai đoạn 2028–2030.

Ông Nikolai Knudsmoen Utheim, Giám đốc điều hành Boreal, nhận định:

"Candela P-12 là tàu khách chạy điện duy nhất kết hợp được tầm hoạt động xa với tốc độ cao mà không đòi hỏi hạ tầng sạc quy mô lớn."

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi việc sạc tàu chỉ cần trụ sạc nhanh DC — vốn đã phổ biến trong hệ sinh thái xe điện — thay vì phải đầu tư hệ thống điện chuyên dụng tốn kém cho cảng.

Na Uy hiện vận hành hơn 1.700 nhà máy thủy điện, cung cấp nguồn điện giá rẻ và sạch, tạo nền tảng lý tưởng để điện khí hóa giao thông đường thủy.

Candela vươn ra toàn cầu

Với đơn hàng từ Boreal, tổng số đơn đặt hàng tồn đọng (backlog) của Candela hiện đạt 65 tàu, trị giá khoảng 185 triệu euro (tương đương gần 4.900 tỷ VND). Khách hàng của hãng trải dài từ Mumbai (Ấn Độ), Maldives cho đến Thái Lan — cho thấy nhu cầu phà điện tốc độ cao đang gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt tại khu vực châu Á.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam sở hữu hơn 3.200 km bờ biển cùng hệ thống sông ngòi dày đặc, với nhiều tuyến phà đang hoạt động tại các khu vực như Cát Bà, Phú Quốc, vịnh Hạ Long hay đồng bằng sông Cửu Long. Việc điện khí hóa các tuyến phà này hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật, nhất là khi công nghệ cánh ngầm của Candela cho phép sử dụng trụ sạc nhanh DC — loại hạ tầng mà Việt Nam đang tích cực mở rộng cho xe điện.

Với sự phát triển nhanh chóng của mạng lưới trạm sạc xe điện tại Việt Nam, việc tận dụng hạ tầng sạc sẵn có cho cả phương tiện đường thủy là hướng đi đáng cân nhắc. VinFast và các doanh nghiệp vận tải trong nước có thể theo dõi mô hình Na Uy để đánh giá tiềm năng áp dụng phà điện trên các tuyến nội địa ngắn.

Tổng kết

Đơn hàng 20 phà điện cánh ngầm Candela P-12 của Boreal không chỉ là tin vui cho giao thông xanh tại Na Uy mà còn phát đi tín hiệu rõ ràng: phà điện tốc độ cao đã sẵn sàng để thương mại hóa quy mô lớn. Với khả năng tiết kiệm 80% năng lượng, độ ồn thấp và tận dụng được hạ tầng sạc ô tô điện hiện có, đây là công nghệ mà các quốc gia ven biển như Việt Nam nên sớm đưa vào tầm ngắm.

Nguồn: CleanTechnica