Bộ Nội vụ Mỹ chi gần 4 tỷ USD "mua chuộc" các công ty năng lượng hủy dự án điện gió ngoài khơi — giá điện có nguy cơ tăng cao

Theo Electrek, Bộ Nội vụ Hoa Kỳ (Department of the Interior) dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Doug Burgum đã liên tiếp ký các thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD với nhiều công ty năng lượng, trả tiền để họ từ bỏ các dự án điện gió ngoài khơi (offshore wind) và chuyển sang đầu tư vào khí đốt — nguồn năng lượng đắt đỏ và gây ô nhiễm hơn. Tổng số tiền đã chi lên tới hơn 3,9 tỷ USD (khoảng 97.500 tỷ VND), tất cả đều lấy từ ngân sách liên bang.

Chi tiết các thỏa thuận gây tranh cãi

Chuỗi thỏa thuận bắt đầu từ tháng 3/2026, khi Bộ Nội vụ chi gần 1 tỷ USD (khoảng 25.000 tỷ VND) cho tập đoàn dầu khí Pháp TotalEnergies để hủy bỏ các hợp đồng thuê vùng biển phát triển điện gió ngoài khơi.

Đến ngày 17/6/2026, một thỏa thuận khác trị giá 765 triệu USD (khoảng 19.125 tỷ VND) được ký với công ty Invenergy, yêu cầu hủy bốn hợp đồng thuê ngoài khơi các bang New York, New Jersey, California và Maine. Đổi lại, Invenergy cam kết chuyển vốn sang đầu tư vào các nhà máy điện khí đốt tự nhiên, dù thỏa thuận cũng bao gồm một phần nhỏ về năng lượng địa nhiệt.

Ngày 29/6/2026, Duke Energy nhận 129 triệu USD (khoảng 3.225 tỷ VND) để hủy dự án tại vịnh Carolina Long Bay — một dự án có công suất dự kiến 1,6 GW, đủ cung cấp điện cho khoảng 375.000 hộ gia đình.

Mới nhất, ngày 6/8/2026, Bộ Nội vụ chi 1,22 tỷ USD (khoảng 30.500 tỷ VND) cho tập đoàn năng lượng gió Đức RWE để từ bỏ các hợp đồng thuê tại New York Bight, Louisiana và California. RWE tuyên bố rằng "không còn lộ trình nào để xin cấp phép cho các dự án này" do sự chậm trễ kéo dài trong quy trình phê duyệt.

Tranh cãi pháp lý và hệ quả

Theo phân tích của tác giả Jameson Dow trên Electrek, các thỏa thuận này có dấu hiệu vi phạm Đạo luật Vùng thềm lục địa (Outer Continental Shelf Lands Act) của Hoa Kỳ. Bộ Nội vụ sử dụng Quỹ Phán quyết (Judgment Fund) — một quỹ dùng để giải quyết các vụ kiện chống lại chính phủ — nhưng thực tế các vụ kiện được viện dẫn chưa hề xảy ra.

Hệ quả trực tiếp là giá điện tại Mỹ có nguy cơ tăng cao khi nguồn cung năng lượng sạch và rẻ bị cắt giảm, trong bối cảnh nhu cầu điện năng đang tăng mạnh do xu hướng điện khí hóa giao thông và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI. Nhiều bang bao gồm California và New York đã tuyên bố sẽ khởi kiện Bộ Nội vụ về các thỏa thuận này.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại Mỹ mang đến bài học đáng suy ngẫm cho Việt Nam — quốc gia cũng đang trong giai đoạn phát triển mạnh năng lượng tái tạo và hạ tầng xe điện. Khác với xu hướng đi ngược tại Mỹ, Việt Nam đang tích cực đẩy mạnh điện gió ngoài khơi theo Quy hoạch Điện VIII, với mục tiêu đạt 6 GW vào năm 2030.

Giá điện ổn định và nguồn năng lượng sạch dồi dào là yếu tố then chốt để hỗ trợ sự phát triển của hệ sinh thái xe điện. Khi giá điện tăng, chi phí vận hành trạm sạc xe điện cũng tăng theo, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi thế kinh tế của xe điện so với xe xăng. Việt Nam, với sự phát triển mạnh mẽ của VinFast và mạng lưới trạm sạc ngày càng mở rộng trên TramSac.me, cần rút kinh nghiệm để đảm bảo chính sách năng lượng luôn đồng bộ và nhất quán với mục tiêu điện khí hóa giao thông.

Tổng kết

Việc Bộ Nội vụ Mỹ chi gần 4 tỷ USD để hủy các dự án điện gió ngoài khơi cho thấy sự đối đầu gay gắt giữa lợi ích nhiên liệu hóa thạch và xu hướng chuyển đổi năng lượng sạch. Trong khi các bang lớn phản đối quyết liệt và chuẩn bị kiện tụng, người tiêu dùng Mỹ — đặc biệt là người dùng xe điện — có thể phải đối mặt với hóa đơn tiền điện cao hơn. Đây là lời nhắc nhở rằng chính sách năng lượng quốc gia có tác động sâu rộng đến mọi khía cạnh, từ môi trường, an ninh năng lượng cho đến chi phí sạc xe điện hàng ngày.

Nguồn: Electrek