Bộ Nội vụ Hoa Kỳ chi 928 triệu USD tiền thuế để mua lại quyền phát triển điện gió ngoài khơi — chuyển hướng sang khí hóa lỏng

Theo Electrek, Bộ Nội vụ Hoa Kỳ vừa công bố một thỏa thuận gây chấn động ngành năng lượng: chi trả 928 triệu USD (khoảng 23.200 tỷ VND) từ ngân sách liên bang cho tập đoàn dầu khí TotalEnergies của Pháp để công ty này từ bỏ hai hợp đồng thuê phát triển điện gió ngoài khơi. Đổi lại, TotalEnergies cam kết đầu tư 1 tỷ USD vào các dự án khí thiên nhiên hóa lỏng (liquefied natural gas — LNG).

Nội dung chính

Hai hợp đồng thuê bị hủy bỏ nằm tại vùng biển Carolina Long Bay và New York Bight, vốn được cấp phép vào năm 2022 trong chương trình đẩy mạnh năng lượng tái tạo của chính quyền liên bang trước đó. TotalEnergies — tập đoàn dầu khí lớn thứ ba thế giới, đồng thời cũng vận hành nhiều dự án năng lượng tái tạo trên toàn cầu — sẽ nhận khoản tiền khổng lồ này để chuyển hướng đầu tư sang lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch.

Thỏa thuận được công bố dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, cựu Thống đốc bang North Dakota — một bang có ngành công nghiệp dầu khí phát triển mạnh. Theo Electrek, ông Burgum đã nhận hàng trăm nghìn USD quyên góp từ ngành dầu khí trong các chiến dịch tranh cử trước đó.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh điện gió ngoài khơi (offshore wind) đang chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt tại Hoa Kỳ. Dự án Revolution Wind tại vùng New England được cho là đang giúp giảm chi phí điện cho người dân khu vực này khoảng 500 triệu USD mỗi năm (tương đương 12.500 tỷ VND). Điện gió ngoài khơi có nhiều ưu điểm nổi bật: không chiếm dụng đất, tác động môi trường thấp, nguồn gió biển ổn định và chi phí sản xuất điện ngày càng cạnh tranh so với nhiên liệu hóa thạch.

Nhiều chuyên gia năng lượng đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận này. Họ cho rằng việc dùng tiền thuế của người dân để mua lại các hợp đồng phát triển năng lượng sạch, rồi chuyển hướng sang đầu tư khí hóa lỏng — một nguồn năng lượng đắt đỏ hơn và gây phát thải khí nhà kính — là đi ngược lại lợi ích của người dân Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng với các đợt nắng nóng kỷ lục tại Bờ Tây nước Mỹ.

Quyết định cũng được đặt trong bối cảnh cạnh tranh năng lượng toàn cầu, khi Trung Quốc và Ấn Độ đang đẩy mạnh phát triển năng lượng sạch với tốc độ chưa từng có. Việc Hoa Kỳ thu hẹp đầu tư vào điện gió ngoài khơi có thể khiến nước này tụt hậu trong cuộc đua chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Sự kiện tại Hoa Kỳ mang đến nhiều bài học cho Việt Nam — quốc gia đang có tiềm năng điện gió ngoài khơi thuộc hàng lớn nhất Đông Nam Á. Theo Quy hoạch Điện VIII, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 6.000 MW điện gió ngoài khơi đến năm 2030, với tham vọng nâng lên hàng chục nghìn MW sau đó.

Việc một quốc gia phát triển như Hoa Kỳ có những bước lùi trong chính sách năng lượng tái tạo có thể tạo cơ hội cho Việt Nam thu hút các nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm thị trường mới. Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của chính sách năng lượng ổn định và nhất quán để đảm bảo niềm tin của nhà đầu tư.

Đối với ngành xe điện tại Việt Nam, sự phát triển của năng lượng tái tạo — bao gồm điện gió — đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo rằng xe điện thực sự "sạch" từ nguồn phát điện đến bánh xe. Với hạ tầng trạm sạc xe điện đang được mở rộng nhanh chóng, nguồn điện sạch sẽ giúp tối đa hóa lợi ích môi trường của việc chuyển đổi sang phương tiện điện.

Tổng kết

Thỏa thuận 928 triệu USD giữa Bộ Nội vụ Hoa Kỳ và TotalEnergies đánh dấu một bước ngoặt đáng lo ngại trong chính sách năng lượng của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Trong khi xu hướng toàn cầu đang hướng mạnh về năng lượng tái tạo và điện khí hóa giao thông, việc quay lại đầu tư nhiên liệu hóa thạch bằng tiền thuế có thể để lại hệ quả lâu dài. Đối với Việt Nam, đây vừa là bài học về rủi ro chính sách, vừa là cơ hội để khẳng định vị thế trong cuộc đua năng lượng sạch khu vực.

Nguồn: Electrek