Baltic Whale — phà chở hàng chạy hoàn toàn bằng pin bắt đầu vận hành trên tuyến Fehmarn Belt

Theo CleanTechnica, hãng phà Scandlines của Đan Mạch–Đức vừa chính thức đưa phà chở hàng chạy hoàn toàn bằng pin mang tên Baltic Whale vào vận hành thương mại trên tuyến Puttgarden–Rødby, băng qua eo biển Fehmarn Belt dài 18,5 km. Chuyến hành trình thương mại đầu tiên đã hoàn thành lúc 08:05 sáng ngày 10/03/2026, mở ra một chương mới cho ngành vận tải biển khi chứng minh rằng phà chở hàng cỡ lớn có thể vận hành với mức phát thải trực tiếp bằng 0 trong điều kiện bình thường.

Hành trình từ xưởng đóng tàu đến chuyến đi đầu tiên

Dự án Baltic Whale được khởi công từ tháng 4/2022 tại xưởng đóng tàu Cemre Shipyard. Con tàu hạ thủy vào cuối năm 2023 và được bàn giao cho Scandlines vào tháng 10/2025. Đến tháng 12/2025, hệ thống pin trên tàu đã được đồng bộ hóa thành công với hạ tầng sạc tại cảng. Sau giai đoạn chạy thử nghiệm trên biển vào tháng 1/2026, Baltic Whale chính thức đi vào hoạt động thương mại từ ngày 10/03/2026.

Thông số kỹ thuật ấn tượng

Baltic Whale sở hữu hệ thống pin lithium-ion (lithium-ion battery) với tổng dung lượng lên đến 10 MWh — một con số khổng lồ so với bất kỳ phương tiện giao thông điện nào trên đường bộ. Đây là nguồn động lực chính của tàu, trong khi một máy phát diesel phụ trợ chỉ được sử dụng làm nguồn dự phòng trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Về kích thước, con tàu dài 147,4 mét, rộng 25,4 mét, có khả năng chở tới 66 đơn vị hàng hóa trên hai tầng hàng. Sức chở này giúp Scandlines tăng năng lực vận chuyển hàng hóa lên khoảng 27% trên tuyến Fehmarn Belt.

Hạ tầng sạc tại cảng — chìa khóa của mô hình vận hành

Điểm đặc biệt của dự án nằm ở hạ tầng sạc điện quy mô lớn được lắp đặt tại cả hai đầu cảng:

• Cảng Rødbyhavn (Đan Mạch): kết nối điện 50 kV, công suất sạc lên tới 25 MW
• Cảng Puttgarden (Đức): kết nối điện 30 kV, công suất sạc 15 MW

Với công suất sạc khủng này, Baltic Whale chỉ cần khoảng 12 phút để sạc đầy hoặc gần đầy pin — vừa khớp với thời gian bốc dỡ hàng hóa tại cảng. Khi sạc tại cả hai đầu, tổng thời gian một lượt qua eo biển (bao gồm cả sạc) là khoảng 45 phút; nếu chỉ sạc tại một cảng thì mất khoảng 60 phút.

Con tàu còn được lập trình để tự động điều chỉnh tốc độ di chuyển dựa trên mức sạc pin khả dụng, nhằm duy trì sự ổn định của pin và đảm bảo đúng lịch trình.

Chuyên chở hàng nguy hiểm — vai trò đặc biệt

Baltic Whale được chỉ định chuyên chở hàng hóa nguy hiểm và hàng hóa được kiểm soát, bao gồm hóa chất và các lô hàng pin. Việc tách riêng loại hàng này ra khỏi các phà chở khách giúp giải phóng năng lực vận tải cho xe cá nhân và du khách, đặc biệt trong mùa cao điểm du lịch.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam với hơn 3.200 km bờ biển và nhiều tuyến phà nội địa (như phà Cát Bà, phà Cần Giờ, phà Bình Khánh) hoàn toàn có tiềm năng áp dụng mô hình phà điện tương tự. Việc Scandlines chứng minh rằng phà chở hàng cỡ lớn có thể vận hành bằng pin trên tuyến ngắn là tín hiệu tích cực cho ngành hàng hải xanh toàn cầu.

Trong bối cảnh VinFast đang mở rộng hệ sinh thái xe điện và hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam ngày càng phát triển, việc điện khí hóa không chỉ dừng lại ở ô tô mà còn có thể mở rộng sang các phương tiện vận tải đường thủy. Công nghệ sạc nhanh công suất cao (lên đến 25 MW như trong trường hợp Baltic Whale) cũng gợi mở nhiều bài học cho việc phát triển hạ tầng năng lượng tại các cảng biển Việt Nam.

Tổng kết

Baltic Whale không chỉ là một con phà — đó là minh chứng rõ ràng rằng vận tải biển đường ngắn hoàn toàn có thể chuyển đổi sang sử dụng pin điện với hiệu quả thương mại thực tế. Với hệ thống pin 10 MWh, thời gian sạc chỉ 12 phút và mức phát thải trực tiếp bằng 0, mô hình này mở ra tương lai cho ngành hàng hải bền vững — không chỉ ở châu Âu mà còn ở các quốc gia ven biển như Việt Nam.

Nguồn: CleanTechnica