Bắc Mỹ có nhà máy tinh chế lithium điện hóa thương mại đầu tiên — đủ cung cấp pin cho 25.000 xe điện mỗi năm

Theo Electrek, Mangrove Lithium vừa chính thức khai trương nhà máy tinh chế lithium điện hóa (electrochemical lithium refinery) thương mại đầu tiên tại Bắc Mỹ, đặt tại thành phố Delta, tỉnh bang British Columbia, Canada. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng pin xe điện từ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc.

Nhà máy tinh chế lithium kiểu mới — không dùng phương pháp hóa học truyền thống

Nhà máy mang tên Single Stack Plant (SSP) sử dụng công nghệ điện hóa độc quyền của Mangrove Lithium để chuyển đổi lithium thô thành lithium cấp pin (battery-grade lithium). Điểm khác biệt cốt lõi so với các nhà máy tinh chế truyền thống là quy trình này được công ty mô tả là "tiết kiệm hơn, linh hoạt hơn và bền vững hơn các phương pháp hóa học thông thường".

Với công suất hiện tại đạt 1.000 tấn lithium mỗi năm, nhà máy có thể cung cấp đủ nguyên liệu pin cho khoảng 25.000 xe điện — một con số tuy khiêm tốn nhưng mang ý nghĩa chứng minh tính khả thi của công nghệ ở quy mô thương mại.

Kế hoạch mở rộng quy mô lên gấp 20 lần

Mangrove Lithium không dừng lại ở nhà máy đầu tiên. Công ty đang triển khai kế hoạch xây dựng một cơ sở thứ hai, lớn hơn nhiều, tại miền Đông Canada. Nhà máy này sẽ có khả năng xử lý quặng spodumene (một loại khoáng vật chứa lithium) và tinh chế lithium ở quy mô đủ sản xuất pin cho khoảng 500.000 xe điện mỗi năm — gấp 20 lần công suất hiện tại.

Để hỗ trợ dự án, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada (Natural Resources Canada) đã cấp nguồn tài trợ có điều kiện lên đến 21,88 triệu CAD (khoảng 405 tỷ VND) thông qua chương trình Nghiên cứu, Phát triển và Trình diễn Khoáng sản Chiến lược.

Xây dựng chuỗi cung ứng "từ mỏ đến cathode" ngay trên đất Canada

Một bước đi chiến lược khác là Mangrove Lithium đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) với nhà sản xuất lithium Élévra để thu mua quặng spodumene từ mỏ lithium tại tỉnh bang Quebec. Thỏa thuận này tạo nền tảng cho mô hình chuỗi cung ứng nội địa "từ mỏ đến cathode" (mine-to-cathode) — nghĩa là toàn bộ quy trình từ khai thác đến tinh chế đều diễn ra trên lãnh thổ Canada, không cần xuất khẩu nguyên liệu thô sang châu Á để gia công rồi nhập lại.

Đây là xu hướng đang được cả Bắc Mỹ và châu Âu đẩy mạnh, nhằm đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng pin xe điện trong bối cảnh căng thẳng thương mại và địa chính trị gia tăng.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Việt Nam hiện đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng pin và xe điện toàn cầu. VinFast — hãng xe điện hàng đầu Việt Nam — đã và đang mở rộng sản xuất ra thị trường Bắc Mỹ với nhà máy tại North Carolina (Mỹ). Việc Bắc Mỹ đẩy mạnh năng lực tinh chế lithium nội địa có thể mang lại cơ hội cho VinFast tiếp cận nguồn cung nguyên liệu pin ổn định và gần hơn về mặt địa lý.

Ngoài ra, Việt Nam cũng sở hữu trữ lượng đất hiếm đáng kể và đang nghiên cứu khả năng khai thác, chế biến khoáng sản chiến lược phục vụ ngành công nghiệp pin. Mô hình "từ mỏ đến cathode" của Canada có thể là bài học tham khảo giá trị cho Việt Nam trong việc xây dựng chuỗi giá trị khoáng sản nội địa, thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.

Với hệ thống trạm sạc xe điện đang được mở rộng nhanh chóng trên toàn quốc, nhu cầu về pin chất lượng cao tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới.

Tổng kết

Nhà máy tinh chế lithium điện hóa đầu tiên của Mangrove Lithium tại Canada là minh chứng cho thấy phương Tây đang nghiêm túc trong cuộc đua giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng pin từ Trung Quốc. Với kế hoạch mở rộng lên quy mô 500.000 xe/năm và chuỗi cung ứng nội địa "từ mỏ đến cathode", Canada đang định vị mình là trung tâm chế biến khoáng sản chiến lược mới tại Bắc Mỹ — một động thái có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực đến toàn bộ ngành xe điện toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam.

Nguồn: Electrek