Amazon xây trung tâm dữ liệu khổng lồ tại Texas, thải 33 triệu tấn CO₂ mỗi năm — đi ngược cam kết khí hậu của Jeff Bezos

Theo CleanTechnica, Amazon — tập đoàn do tỷ phú Jeff Bezos sáng lập — đang triển khai kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu (data center) khổng lồ tại quận Pecos, phía tây bắc bang Texas (Mỹ), vận hành bằng 35 tuabin khí đốt tự nhiên với tổng công suất lên tới 7,65 GW. Điều đáng chú ý là dự án này được cấp phép thải ra tới 33 triệu tấn CO₂ mỗi năm — vượt xa bất kỳ cơ sở phát điện nào khác tại Mỹ. Thông tin này đặt ra câu hỏi lớn về cam kết khí hậu mà Amazon từng công bố.

Trung tâm dữ liệu "siêu phát thải" giữa lòng Texas

Quy mô của dự án là đáng kinh ngạc. Để so sánh, một nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp (combined cycle) hiện đại công suất 1 GW thông thường thải ra chưa đến 2 triệu tấn CO₂ mỗi năm. Trong khi đó, cơ sở của Amazon dự kiến thải ra gấp nhiều lần con số này, biến nó trở thành nguồn phát thải carbon lớn nhất nước Mỹ trong lĩnh vực phát điện.

Đáng nói, khu vực phía tây Texas nổi tiếng với nguồn năng lượng gió dồi dào — nơi có hàng loạt trang trại điện gió hoạt động với mức phát thải bằng không. Tuy nhiên, Amazon dường như ưu tiên tốc độ triển khai hơn là bảo vệ môi trường, bởi các tuabin khí đốt tự nhiên có thể vận hành ngay lập tức mà không cần chờ đợi hạ tầng năng lượng tái tạo.

Cam kết khí hậu bị đặt dấu hỏi

Amazon từng đồng sáng lập "Cam kết Khí hậu" (The Climate Pledge), hứa hẹn sẽ loại bỏ gần như hoàn toàn phát thải carbon từ mọi hoạt động vào năm 2040. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tổng lượng phát thải của tập đoàn đã tăng lên thay vì giảm xuống trong những năm gần đây.

Khi được hỏi về mâu thuẫn này, phát ngôn viên Amazon Margaret Callahan phát biểu: "Thế giới bây giờ đã khác so với thời điểm chúng tôi đồng sáng lập Cam kết Khí hậu." Câu trả lời này khiến nhiều nhà quan sát lo ngại rằng Amazon đang dần từ bỏ các mục tiêu môi trường để ưu tiên lợi nhuận từ cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI).

Các chuyên gia cảnh báo hậu quả nghiêm trọng

Bà Kathryn Guerra, Giám đốc chiến dịch của tổ chức Public Citizen, cảnh báo: "Dự án này chắc chắn sẽ gây tác động rất lớn đến môi trường và sức khỏe cộng đồng."

Michael Thomas từ tổ chức Cleanview nhận định rằng dự án của Amazon có thể châm ngòi cho "một làn sóng bùng nổ các dự án khí đốt ngoài lưới" tại Texas, khi các tập đoàn công nghệ lớn đua nhau xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI.

Bối cảnh chính sách hiện tại tại Mỹ cũng đang tạo điều kiện cho xu hướng này. Các sắc lệnh hành pháp gần đây đã đẩy nhanh quy trình cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu và vận hành nhà máy điện nhiên liệu hóa thạch, khiến việc kiểm soát phát thải càng trở nên khó khăn hơn.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Amazon tại Texas mang đến bài học quan trọng cho Việt Nam — quốc gia đang đồng thời phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh. Các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Google, Microsoft đều đang mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á, và Việt Nam là một trong những điểm đến tiềm năng.

Trong lĩnh vực giao thông điện, Việt Nam đang có những bước tiến đáng kể với sự phát triển của VinFast và mạng lưới trạm sạc xe điện ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, nếu năng lượng cung cấp cho cả xe điện lẫn trung tâm dữ liệu vẫn đến từ nhiên liệu hóa thạch, thì mục tiêu giảm phát thải sẽ khó đạt được. Bài học từ Amazon cho thấy cam kết khí hậu cần đi đôi với hành động cụ thể, đặc biệt trong việc ưu tiên nguồn năng lượng tái tạo cho mọi cơ sở hạ tầng — từ trạm sạc xe điện đến trung tâm dữ liệu.

Tổng kết

Dự án trung tâm dữ liệu của Amazon tại Texas phơi bày khoảng cách lớn giữa lời nói và hành động của các tập đoàn công nghệ trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Với 33 triệu tấn CO₂ dự kiến thải ra mỗi năm, đây không chỉ là vấn đề của riêng nước Mỹ mà là lời cảnh tỉnh cho toàn cầu — bao gồm cả Việt Nam — rằng tăng trưởng công nghệ và bảo vệ môi trường cần phải song hành, không thể hy sinh cái này cho cái kia.

Nguồn: CleanTechnica